تێبۆن: قاچاخی کردن بە مادەی هۆشبەر بۆ ناو جەزائیر شەڕێکی ڕاستەقینەیە
سەرۆکی جەزائیر، عەبدولمەجید تەبوون، هێنانی ماددەی هۆشبەری بۆ ناو وڵاتەکەی بە جەنگێکی ڕاستەقینە وەسف کرد و ڕایگەیاند کە لەوانەیە ناچار بن بچنە سەر ئەو سەرچاوەیەی ماددەی هۆشبەری لێ بەرهەم دەهێنرێت.
لێدوانەکەی تەبوون ئەوەی خستە ڕوو کە جەزائیر مامەڵە لەگەڵ ڕووبەڕووبوونەوەی قاچاخچیی ماددە هۆشبەرەکان و تۆڕەکانی تاوانی ڕێکخراودا وەک پرسێکی ئاسایشی نیشتمانی دەکات.
لە کاتێکدا ڕێوشوێنە ئەمنی و دادوەرییەکان دژی قاچاخچی ماددەی هۆشبەر و ماددە دەروونییەکان لە جەزائیر توندتر دەکرێن، سەرۆک عەبدولمەجید تەبوون ڕایگەیاند کە قاچاخچی ماددەی هۆشبەر هەڕەشەیەکی جیددییە و گەنجانی وڵاتەکەی دەکاتە ئامانج.
سەرۆکی جەزائیر ئاماژەی بەوە دا کە وڵاتەکەی بە خنکاو لە ماددەی هۆشبەر جێ بهێڵرێت «جەنگێکی ڕاستەقینە»یە، و گوتی کە لەوانەیە ناچار بن بچنە سەر ئەو سەرچاوەیەی ماددەی هۆشبەری لێ بەرهەم دەهێنرێت.
تەبوون ڕایگەیاند کە ئەمە لە چوارچێوەی مافی بەرگریی ڕەوادا هەڵدەسەنگێنێت، بەڵام بە ڕوونی ئاماژەی بەوە نەکرد کە کام وڵات یان پێکهاتە سەرچاوەی بەرهەمهێنانی ماددەی هۆشبەرە. هەروەها هیچ وردەکارییەک سەبارەت بەوەی ئیدارەی جەزائیر لەم چوارچێوەیەدا چ هەنگاوێک دەنێت، بڵاو نەکرایەوە.
قاچاخی ماددەی هۆشبەر وەک پرسێکی ئاسایشی نیشتمانی دەبینرێت
لە جەزائیر قاچاخچیەتی ماددەی هۆشبەر تەنها وەک تاوانێکی دادوەری سەیر ناکرێت، بەڵکو وەک هەڕەشەیەکی سنووربەزێن هەڵدەسەنگێنرێت کە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ئاسایشی وڵاتەکە دەکات.
پسپۆڕی یاسایی، ئەمین بن کراودا، ئاماژەی بەوە دا کە جەزائیر مامەڵە لەگەڵ ماددە هۆشبەر و دەروونییەکاندا وەک پرسێکی ئاسایشی نیشتمانی دەکات، و سەرنجی خستە سەر ئەوەی کە هەوڵ دەدرێت ماددەی هۆشبەر لە ڕێگاکانی باشوور، دەریا، ئاسمان و وشکانییەوە بگەیەندرێتە ناو وڵاتەکە.
لە ڕێکخستنە نوێیەکاندا ڕێگا خۆش کرا بۆ ئەوەی سزای لەسێدارەدانیش بۆ هەندێک حاڵەتی قورسی دیاریکراو لە یاسادا جێبەجێ بکرێت. بە گوێرەی پسپۆڕان، لەم چوارچێوەیەدا ڕێوشوێنی پێشگیرانە بەرامبەر ئەو کەسانەی لە تۆڕەکانی تاوانی ڕێکخراودان و لە پلە باڵاکانی بازرگانیی ماددەی هۆشبەردان، دێنە پێشەوە.
ئاماژە بەوە دەکرێت کە یەکەکانی ڕووبەڕووبوونەوەی ماددەی هۆشبەر لە جەزائیر لە ساڵی 2025دا نزیکەی 74 ملیۆن حەبی ماددەی دەروونییان دەست بەسەردا گرتووە.
لە لیبیا لە ڕێڕەوی تێپەڕینەوە بۆ ناوەندی دابەشکردن
لایەنێکی دیکەی گرنگی هاتوچۆی ماددەی هۆشبەر لە ناوچەکەدا لیبیایە.
لە کاتێکدا ئاماژە بەوە دەکرێت کە سنوورە بەرفراوانەکان، کەمیی چاودێری و پەرتەوازەیی دامەزراوەیی بواری جووڵەی تۆڕەکانی قاچاخچیی فراوان کردووە، ڕوون کراوەتەوە کە بازرگانیی ماددەی هۆشبەر لەگەڵ بوارەکانی دیکەی تاوان وەک قاچاخی چەک و بازرگانی بە مرۆڤەوە یەک دەگرێت.
باس لەوە دەکرێت کە بارەکانی کۆکایین و کاپتاگۆن لە ئەمریکای باشوورەوە بۆ ڕۆژئاوای ئەفریقا و لەوێشەوە بۆ ناوچەی سەحرا و لیبیا دەڕۆن، و لە لیبیاش هەندێک لە بارەکان کۆگا دەکرێن و دووبارە دابەش دەکرێنەوە. ئاماژە بەوەش کراوە کە بەکارهێنان و بازرگانیی ترامادۆڵ لە وڵاتەکەدا پەرەی سەندووە.
قاچاخچەتی مادەی هۆشبەر دارایی بۆ گرووپە چەکدارەکان دابین دەکات
پسپۆڕان سەرنج دەخەنە سەر ئەوەی کە بازرگانیی ماددەی هۆشبەر کاریگەریی کێشە ئەمنییەکانی ناوچەکە تەنها لە ڕێگەی ئالوودەبوون و تەندروستیی گشتییەوە دروست ناکات.
باس لەوە دەکرێت کە داهاتەکانی بەدەستهاتوو لە قاچاخچیەتی ماددەی هۆشبەر دەکرێت یارمەتیدەر بن لە دروستبوونی ئەو ئابوورییە نافەرمییانەی کە دارایی بۆ گرووپە چەکدارەکانی ناوچەی ساحل دابین دەکەن. ئاماژە بەوە کراوە کە ئەم دۆخە دەتوانێت پەیوەندییەکانی نێوان تۆڕە تاوانکارییە سنووربەزێنەکان و پێکهاتە چەکدارەکان بەهێزتر بکات و قەیرانە سیاسی و ئەمنییەکانی ناوچەکە ئاڵۆزتر بکات.
پسپۆڕی یاسایی جەزائیری، بن کراودا، جەخت لە گرنگیی جێبەجێکردنی کاریگەری ڕێکخستنە یاساییەکانی تایبەت بە ڕێکخراوە تاوانکارییە ڕێکخراوە سنووربەزێنەکان دەکاتەوە، و ئاماژە بەوە دەدات کە دەبێت ڕێڕەوەکانی قاچاخچی لەسەر سنوورەکانی وشکانی، دەریایی و ئاسمانی وشک بکرێنەوە.
هەروەها پسپۆڕان ڕایدەگەیەنن کە پێویستە توانا تەکنیکی و زانستییەکانی یەکە ئەمنییەکان زیاد بکرێن، دەسەڵاتی لایەنەکانی لێکۆڵینەوە بەهێز بکرێت و تەنها ئەندامانی ناوخۆی وڵات لە تۆڕەکانی ماددەی هۆشبەر ئاشکرا نەکرێن، بەڵکو پەیوەندییەکانی دەرەوەی سنووریشیان ئاشکرا بکرێن.(İLKHA)
ئاگاداری: مافی له به رگرتنه وه ی بابه ته كانی ئیلكھه، پارێزراون ھه واڵی نوسراو، وێنه، ڤیدیۆ، به ھه مو جۆرێكیان، بۆ به ده ست ھێنان پێویسته نوسراو له نێوانمان ھه بێت یان به ڕه زامه ندی ئێمه بێت، پێچه وانه كه ی به ر پرسیاره تی یاسای تیایه
دەیان هەزار ساردکەرەوە و بەستەرەکەر کە لە زنجیرە سوپەرمارکێتە گەورەکان، کۆگاکان، چێشتخانەکان، وێستگەکانی سووتەمەنی و یاریگاکانی بەریتانیا بەکار دەهێنرێن، لە دژی هێرشە سایبەرییە ئەگەرییەکان خرانە ژێر ڕێوشوێنی ئەمنییەوە.
کۆمارییەکانی ئەنجوومەنی پیرانی ئەمریکا، بە لەمپەردانان لەبەردەم دەستپێشخەریی دیموکراتەکاندا کە داوای کۆتاییهێنان بە جەنگی نایاسایی دژی کۆماری ئیسلامیی ئێرانی دەکرد، بەردەوامییان دا بە پشتیوانیی خۆیان بۆ دەستوەردانی سەربازی.
بە مەبەستی پەرەپێدانی هاوکارییەکانی کانزاکاری لەنێوان تورکیا و پاکستاندا، 3 ڕێککەوتنی گرنگ واژۆ کران.