بەپێی زانیارییەکان، سەرکردەکانی گرووپی بریکسی وڵاتانی ئابووریی گەشەسەندوو لە کۆبوونەوەی لوتکەی خۆیان لە نیودەلهی هیندستان لەسەر بەیاننامەیەکی هاوبەش ڕێککەوتوون.

چوار سەرچاوە کە نەیانویست ناویان ئاشکرا بکرێت لەگەڵ ئاژانسی ڕۆیتەرز قسەیان کردووە، ڕایانگەیاندووە کە وڵاتانی بریکس دوای دانوستانەکان لەسەر ناوەڕۆکی بەیاننامەیەکی هاوبەش ڕێککەوتوون. ئەو سەرچاوانە ئاماژەیان بەوەشکردووە، پێشبینی دەکرێت لە بەیاننامەکەدا کردەوەی دەستدرێژیی تاکلایەنە لەلایەن وڵاتانەوە ئیدانە بکرێت بەبێ ئەوەی ڕاستەوخۆ ناوی هیچ وڵاتێکی دیاریکراو بهێنرێت و بڕیارە ڕۆژی شەممە سەرکردەکان ئەو بەڵگەنامەیە پەسەند بکەن.

وەزارەتی دەرەوەی هیندستان تا ئێستا هیچ لێدوانێکی لەسەر ئەو بابەتە نەداوە.

لە قسەکانیدا لە کردنەوەی لوتکەکەدا، نارێندرا مودی، سەرۆکوەزیرانی هیندستان ڕایگەیاند کە بریکس ئێستا بووەتە ڕێکخراوێکی پێگەیشتوو و پێویستە یەکێتی و کۆدەنگی نێوان ئەندامەکانی وەربگێڕدرێت بۆ ئەنجامە بەرجەستەکراوەکان لەسەر ئاستی جیهانی.

مودی ڕایگەیاندووە، "لەکاتی بەهێزکردنی بریکسدا، دەبێت ئاراستەی چاکسازییە جیهانییەکانیش دیاری بکەین".

مودی جەختی لەوە کردەوە کە وڵاتانی تازەپێگەیشتو لە پێشەنگی قەیرانە جیهانییەکانن بەڵام نوێنەرایەتییەکی گونجاویان نییە لە میکانیزمەکانی بڕیاردان و داوای هاوبەشییەکی دادپەروەرانەتر لە سیستەمی نێودەوڵەتیدا کرد.

مودی هەروەها ڕایگەیاند کە چاکسازی لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان چیتر ناتوانرێت دوابخرێت، داوای لە مێژینەی وڵاتەکەی دووپاتکردەوە کە هیندستان و وڵاتانی دیکەی زلهێزە تازەپێگەیشتوەکان پێویستە کورسی هەمیشەیی لە ئەنجومەنەکەدا هەبێت.

ئەم لووتکەیە لە کاتێکدایە کە ناکۆکی نێوان ئێرانی ئەندامانی بریکس و ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی (ئیمارات) و هەروەها ململانێکانی بەردەوام لە ناوچەی کەنداو بەڕێوەدەچێت.

نوێبوونەوەی ئاڵوگۆڕی هێرشەکانی نێوان ئەمریکا و کۆماری ئیسلامی ئێران، گرژی و ئاڵۆزییەکانی ناوچەکە زیاتر کرد، هاوکات نفوزی بزووتنەوەی انصارالله لە ناوچەی دەریای سوور بەهێزتر کرد.

بریکس پێکهاتووە لە بەرازیل، ڕووسیا، هیندستان، چین، ئەفریقای باشوور، میسر، ئەتیوپیا، ئەندەنوسیا، کۆماری ئیسلامی ئێران و ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی. ئەم گرووپە لە ساڵی ٢٠٠٩ دامەزراوە، بە ئامانجی دروستکردنی ناوەندێکی دەسەڵاتی بەدیل بۆ ئەو نەزمە جیهانییەی کە ئەمریکا و هاوپەیمانە ڕۆژئاواییەکانی زاڵن بەسەریدا.

وڵاتانی بریکس زیاتر لە سەدا ٤٠ی دانیشتوانی جیهان و نزیکەی چارەکێکی ئابووری جیهانی پێکدەهێنن.(İLKHA)