Marmara’yı müsilaj tehdidi sardı: Uzmandan kritik uyarı
Marmara Denizi’nde yeniden etkisini gösteren müsilajın insan faaliyetleriyle tetiklendiğine dikkat çeken Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Efsun Dindar, artan kirlilik yükü, arıtılmayan atık sular ve iklim değişikliğinin müsilajın ortaya çıkmasında etkili olduğunu belirterek, deniz ekosistemine verdiği zararlara karşı kirlilik yükünün azaltılması gerektiğini vurguladı.
Marmara Denizi’nde bu yıl yeniden görülmeye başlayan müsilaj, deniz kirliliği ve ekosistemin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı. Deniz yüzeyinde ve derinliklerinde oluşan sümüksü tabaka, deniz canlılarının yaşam alanlarını tehdit ederken balıkçılık faaliyetlerini de olumsuz etkiliyor.
Uzmanlar, müsilajla mücadelenin kalıcı olabilmesi için insan kaynaklı kirliliğin önlenmesi ve denizlerin korunmasına yönelik tedbirlerin artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve Bölüm Başkanı Doç. Dr. Efsun Dindar, İLKHA muhabirine, Marmara Denizi’nde görülen müsilajın başlıca nedeninin insan kaynaklı kirlilik olduğunu ifade etti.
Arıtılmayan atık suların denize bıraktığı azot ve fosfor yükü ile iklim değişikliğinin müsilaj oluşumunu hızlandırdığını belirten Dindar, bu durumun deniz canlılarının yaşam alanlarını tehdit ettiğini ve ekosistemde ciddi tahribata yol açtığını kaydetti.
“Müsilajın ortaya çıkma sebebi, kirlilik yükünün Marmara Denizi'nden azaltılmamış olmasıdır”
Müsilaj, fitoplankton ve makroskobik diye bilinen gözle görülmeyen tek hücreli canlıların, alglerin aşırı çoğalmasıyla birlikte ortama saldıkları sümüksü, jelimsi bir yapıdan oluştuğunu belirten Dindar, “Müsilajın ortaya çıkma sebeplerinden en önemlisi, kirlilik yükünün Marmara Denizi'nden azaltılmamış olmasıdır. 2021 yılında ilk müsilajla karşılaşıldığında alınan eylem önlemleri kapsamında arıtma tesislerinin revizyonlarının yapılması, ileri biyolojik arıtma tesislerine geçilmesi, hiç arıtılmadan deniz deşarjıyla buluşan noktalarda yeni arıtma tesislerinin kurulması planlanmış ve üç yıllık bir süre verilmişti. Ancak gelinen zaman içerisinde bu revizyonların yeterli hızda tamamlanmaması, suların yeterli miktarda evsel nitelikli atık sularının tam olarak arıtılamamasından kaynaklı olarak azot ve fosfor yükü denizde arttığı zaman fitoplanktonlarda çok hızlı bir şekilde artış gösteriyor.” dedi.
“Marmara Denizi kapalı bir deniz; üstü Karadeniz, altı Akdeniz suyu”
Marmara Denizi'ne dökülen derelerin kirlilik yükünün oldukça önemli olduğunu söyleyen Dindar, “Hem tarımsal kaynaklı azot, fosfor gibi besinlerin yıkanmasıyla birlikte hem de derelerin taşıdığı kirlilik yükünün Marmara'ya boşalmasıyla birlikte müsilaj tekrar dönemsel olarak kendini gösterebiliyor. Marmara Denizi kapalı bir deniz; üstü Karadeniz, altı Akdeniz suyu. Dolayısıyla dikey karışımın her zaman sağlanamadığı, kirliliğin daha yoğunlaştığı dönemler olabiliyor.” diye belirtti.
“Müsilaj, insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkıyor”
Özellikle iklim değişiklikleri etkisiyle birlikte denizlerin yüzey sularının ısındığını ifade eden Dindar, “Sıcaklığın artması, denizlerdeki durgunluk, rüzgâr yönlerinin değişmesiyle birlikte arıtılmayan yeterli suların ve kirliliğin denize taşınmasıyla beraber müsilaj olayı tekrar gündeme gelmiş oldu. Müsilaj, insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkıyor. Çünkü doğal olarak gerçekleşen alg patlaması denilen olaylar dönemsel olarak renk değişimiyle birlikte kendini gösterebilir. Deniz canlılarının yüzeyini kapatarak onların ekosistemini bozan, deniz suyunun kalitesini etkileyen, güneş ışığının denize, suya girmesini engellediği için fotosentezi engelleyen ve dolayısıyla bu müsilajın dibe çökerek parçalanması esnasında oksijen de tükettiğini düşünecek olursak sudaki oksijen miktarının azalmasına sebep olarak ekosistemde yıkıcı etki bırakan bir durum. Bu nedenle biz bunu insan faaliyetleriyle tetiklemiş oluyoruz.” şeklinde konuştu.
“Marmara'ya gelen kirlilik yükü azaltılmalı”
Dindar, “Müsilaj, deniz canlılarının, mercanların, süngerlerin üzerini kaplıyor. Dolayısıyla onların yaşam alanlarını etkiliyor. Balıkçılık açısından bakıldığında ağlarını çekemiyor. Çektiklerinde sümüksü, jelimsi yapı gelmiş oluyor. Bu nedenle balıklar ve diğer deniz canlıları için gerekli olan suyun içerisindeki oksijeni de tüketiyor. Deniz ekosistemi açısından da oldukça sıkıntılı bir süreçtir. Öncelikle Marmara'ya gelen kirlilik yükünün azaltılması gerekir. Azot ve fosfor başta olmak üzere diğer organik madde miktarı arttığı için evsel nitelikli atık sularını arıtma tesislerinin iyileştirilmesi, ileri biyolojik arıtma sistemlerine geçilmesi, arıtmayla sonlanmayan atık sularının mutlaka arıtılarak denize deşarjının sağlanması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
“Marmara Denizi'ni koruyalım”
Atık suları geri kazanarak mümkün olduğu kadar denize olan deşarjını minimize etmek gerektiğini vurgulayan Dindar, sözlerini şöyle tamamladı:
Tarımsal olarak kullanılan ilaçlar, zirai ürünler yıkanması çünkü akarsular ile birlikte denizlere dökülüyor. Bu nedenle buradaki yükü azaltmak gerekiyor. Eylem planında üç yıllık bir süreç vardı. Bu süreci çoktan aştık. Dolayısıyla hızlı bir şekilde yatırımların yapılması, yatırımların önündeki engellerin hem yer mekân olarak hem de finansman olarak çözülmesi gerekiyor ki biz arıtma tesislerimizi iyileştirelim, kirlilik yüklerimizi azaltalım. Bu şekilde de Marmara Denizi'ni koruyabilelim.” diye konuştu. (İLKHA)
YASAL UYARI: Yayınlanan yazılı haber, fotoğraf ve videonun tüm hakları İlke Haber Ajansı Basın Yayın San. Tic. A.Ş.'ye aittir. Hiçbir surette haber, fotoğraf ve videonun tamamı veya bir kısmı yazılı sözleşme yapılmadan veya abone olmadan kullanılamaz.
2026 yılında emlak piyasasında yaşanan gelişmeleri değerlendiren sektör paydaşları, fon dalgasının piyasayı etkilediğini dile getirdi. Mardin Yetkili Emlakçılar Derneği Başkanı Nedim Bulut, "Özellikle de asgari ücretle geçinen, düşük gelirli olanlar için çok zorlayıcı bir sene oldu." dedi.
Yeşilay Batman Şube Başkanı Mehmet Orhan Edis, 500 kişiyle yapılan çalışmada katılımcıların yüzde 88'inin uyuşturucuya arkadaş çevresinin etkisiyle başladığını belirterek aileleri çocuklarının arkadaş çevresine ve davranışlarındaki değişimlere karşı dikkatli olmaları konusunda uyardı.
Ağız ve diş sağlığının vücut sağlığı açısından çok önemli olduğunu söyleyen Diş Hekimi Onur Vatan, günümüzde sindirim problemlerinin birçoğunun ağız ve diş sağlığının yeterli olmamasından kaynaklandığını söyledi.