Mardin’in Derik ilçesinde yaklaşık yarım asırdır dokuma ustalığı yapan 70 yaşındaki Abdurrahman Yarar, çocuk yaşlarda babasından öğrendiği bu kadim sanatı bugün hâlâ büyük bir sabır ve özveriyle icra etmeye çalışıyor.

1980 yılında babasının yanında çırak olarak meslek hayatına adım atan, üç çocuk babası Abdurrahman Yarar, mesleğini ve hayata dair tecrübelerini İLKHA mikrofonuna aktardı.

Babasından devraldığı dokuma sanatını yalnızca bir geçim kaynağı olarak görmeyen Yarar, bu mesleği kuşaktan kuşağa aktarılması gereken önemli bir kültürel miras olarak değerlendiriyor.

Teknolojik üretimin yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel dokuma ustalığının giderek azaldığı günümüzde, Yarar’ın emeği sayesinde bu sanat Derik’te yaşamaya devam ediyor. Meslek hayatı boyunca yaklaşık 150 eleman yetiştirdiğini belirten Yarar, el emeğiyle ürettiği seccade ve kilimlerle inanç, estetik ve kültürel hafızayı bir araya getirerek, geçmişten günümüze uzanan güçlü bir miras sunuyor.

46 yılı aşkın süredir seccade ve kilimleri ilmek ilmek dokuyan Yarar, mesleğe nasıl başladığını şu sözlerle anlattı:

"Şu an 70 yaşındayım. Mesleğimi 1980 yılından beri yapıyorum. Meslek dedemden babama, babamdan da bana geçti. Babamın yanında çıraklık yaptığım dönemde fazla bir zorluk çekmedim. Babam sürekli yanımda duruyordu ve mesleği bana yavaş yavaş, iyice öğretti. Dört-beş yıl kadar çıraklık yaptım. Çok güzel günler geçirdim. Usta olduktan sonra yanımda birçok işçi çalıştı. Herkes benden razıydı, ben de onlardan razıydım. Bazı ustalar çıraklara bağırarak iş yaptırırdı ama bende asla bağırma olmazdı."

Halk Eğitim Merkezinde çalıştığı dönemde de birçok kişiye meslek öğrettiğini ifade eden Yarar "Halk Eğitim’de çalıştığım süre boyunca 14 eleman yetiştirdim. Beş yıl önce emekli olduktan sonra işi bıraktım. Meslek hayatım boyunca birçok usta yetiştirdim. Toplamda yaklaşık 150 eleman yetiştirdiğimi hatırlıyorum. Dokumayı genellikle seccade ve kilim üzerine yapıyordum. Çevredeki ve mahalledeki insanlara seccade ya da kilim dokuyordum. Hâlâ yaptığım kilim eserleri Halk Eğitim’de duruyor." ifadelerini kullandı.

Genç nesillere de seslenen Abdurrahman Yarar, şu tavsiyelerde bulundu:

"Genç neslimizi Allah muhafaza etsin; içkiden, kumardan uzak tutsun. Hayat bana çok şey öğretti… Gençler sürekli bir iş ve güç sahibi olsunlar. Gelsinler, ben de onlara yardımcı olurum. Sağa sola, kahvehanelerde boş yere dolaşmasınlar. Gerekirse yeniden bir halı dokuma atölyesi açar, onlara destek olurum. Üç çocuğum var; çocuklarımı bu meslekle büyüttüm."

Öte yandan Mardin Olgunlaşma Enstitüsü, saha ziyaretleri kapsamında yürüttüğü Türkiye Dokuma Atlası Projesi çerçevesinde, geleneksel dokuma sanatını icra eden ustaları tespit etmeyi, bilgi birikimlerini kayıt altına almayı ve görünür kılmayı amaçlıyor. Bu doğrultuda gerçekleştirilen saha çalışmaları sırasında tespit edilen Abdurrahman Yarar, Derik’te geleneksel dokuma kültürünün yaşayan temsilcilerinden biri olarak kayıt altına alındı.
Proje kapsamında ustaların üretim teknikleri, kullandıkları araçlar, motif anlayışları ve dokuma kültürüne dair sözlü anlatımları belgelenirken, henüz gün yüzüne çıkmamış bilgi ve envanterlerin tespiti amacıyla saha araştırmalarının sürdüğü bildirildi.

Yapılan çalışmalarla somut olmayan kültürel mirasın korunması, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel üretim biçimlerinin yaşatılması ve kültürel değerlerin gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor.
Yürütülen çalışmalar kapsamında, geleneksel dokuma sanatını icra eden ve sahip oldukları bilgi birikiminin kayıt altına alınmasını isteyen ustaların Mardin Olgunlaşma Enstitüsü ile iletişime geçebileceği de vurgulanıyor. (İLKHA)