Türkiye’den 10, Pakistan’dan 28 üniversitenin rektör ve yöneticilerini bir araya getiren Türkiye-Pakistan Üniversiteler Forumu’nda yapay zekâ, siber güvenlik, havacılık ve uzay teknolojileri, nükleer bilimler, ileri malzemeler, nanoteknoloji, biyoteknoloji, robotik, sağlık bilimleri, tekstil ve ziraat gibi alanlarda ortak çalışmaların geliştirilmesine yönelik yeni adımlar atıldı.

Türkiye üniversiteleri ile Pakistan üniversiteleri arasında yeni mutabakat zabıtları ve öğrenci değişim anlaşmaları imzalanırken bazı üniversiteler yeni anlaşmalar için mutabakata vardı veya müzakere süreçlerini başlattı. Üniversiteler arasında daha önce kurulan ortaklıkların geliştirilmesine yönelik görüşmeler de gerçekleştirildi.

Anlaşmalarla ortak araştırma projeleri, öğrenci ve akademisyen hareketliliği, ortak ders ve müfredat geliştirme, çift diploma ve ortak derece programları, tezlerde ortak danışmanlık, staj, teknoloji transferi ve üniversite-sanayi iş birliklerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Üniversitelerin uzmanlık alanları ortak çalışmalara taşınıyor

Boğaziçi Üniversitesi, Quaid-i-Azam University, University of Agriculture Faisalabad, National University of Sciences and Technology (NUST), Pakistan Institute of Engineering and Applied Sciences (PIEAS) ve University of the Punjab ile ikili mutabakat zaptı ve öğrenci değişim programı anlaşmaları imzaladı. Üniversite ayrıca Bahria University ile anlaşma imzalanmasına yönelik görüşmeler gerçekleştirdi.

Dokuz Eylül Üniversitesi, Air University, Bahria University ve Riphah International University ile mutabakat zaptı imzaladı. Üniversite, NUST, COMSATS University Islamabad ve University of the Punjab ile mutabakat zaptı imzalanması konusunda anlaşmaya varırken Quaid-i-Azam University ile iş birliği konusunda prensipte anlaşmaya vardı.

Gazi Üniversitesi, Air University ve University of Rawalpindi ile mutabakat zabıtları imzaladı. Anlaşmalar; öğrenci, akademik ve idari personel değişimi, ortak araştırma projeleri, akademik yayınlar, staj ve tez çalışmaları ile seminer, konferans ve kısa süreli eğitim programlarını kapsıyor.

Gebze Teknik Üniversitesi, Air University ile mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşmayla akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesi, ortak çalışmalar yürütülmesi ve kurumsal ilişkilerin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Hacettepe Üniversitesi, Air University ve NUST ile eğitim ve araştırma alanlarında mutabakat zabıtları imzaladı. Üniversite ayrıca PIEAS ile nükleer bilimler alanında akademik iş birliği yapılması konusunda mutabakata vardı.

İstanbul Teknik Üniversitesi, NUST, Bahria University, Air University, PIEAS ve COMSATS University ile mevcut iş birliklerini ve gelecekte yürütülebilecek ortak çalışmaları değerlendirdi. İTÜ ayrıca University of the Punjab, FAST-NUCES, GIKI ve Riphah International University ile yeni mutabakat zaptı süreçleri başlattı.

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Air University, GIKI, FAST-NUCES, Foundation University Islamabad ve COMSATS University Islamabad ile iş birliği anlaşmaları imzaladı. Anlaşmalar; havacılık ve uzay teknolojileri, ileri malzeme ve nanoteknoloji, yapay zekâ, siber güvenlik, yazılım, robotik, biyomedikal mühendisliği ve sağlık bilimlerini kapsıyor.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi, GIKI ve FAST-NUCES ile hem ODTÜ hem de ODTÜ KKTC Kampüsü adına ayrı mutabakat zabıtları imzaladı. Anlaşmalar öğrenci ve akademisyen değişimi, ortak araştırmalar, kredi transferi, tezlerde ortak danışmanlık, yaz ve kış okulları, ortak dersler, müfredat geliştirme, ortak derece programları, girişimcilik ve sanayi iş birliğini kapsıyor. ODTÜ ayrıca Air University ile bilimsel, akademik ve eğitsel iş birliğine yönelik anlaşma imzaladı.

Sabancı Üniversitesi, Air University, Bahria University ve Riphah International University ile mutabakat zaptı imzaladı. Üniversitenin PIEAS, FAST-NUCES, Foundation University Islamabad, University of the Punjab ve Rawalpindi Women University ile görüşmeleri devam ediyor.

Yıldız Teknik Üniversitesi, Air University, Bahria University, GIKI, Riphah International University ve University of Rawalpindi ile mutabakat zaptı imzaladı. Üniversite ayrıca NUTECH ve NUST ile mutabakat zaptı imzalanması konusunda anlaşmaya vardı. Quaid-i-Azam University ve FAST-NUCES ile de 2026 yılı içinde mutabakat zabıtları imzalayan YTÜ’nün CECOS University, COMSATS, City University, Foundation University Islamabad, PIEAS, Sarhad University ve University of the Punjab ile önceki yıllardan devam eden anlaşmaları bulunuyor.

Başarılı Pakistanlı öğrencilere doktora imkânı

Ortak bildiriyle üniversiteler arasında imzalanan anlaşmaların yanı sıra öğrenci ve akademisyen hareketliliğini genişletecek yeni adımlar da kararlaştırıldı.

Türkiye’deki araştırma üniversitelerinin her yıl öncelikli alanlarda Pakistan’dan yüksek başarı gösteren adaylar için belirli sayıda doktora kontenjanı ayırması planlanıyor. Öğrenci, öğretim üyesi ve akademik personel değişimlerinin genişletilmesi, lisans öğrencilerine bir dönemlik eğitim fırsatları sunulması ve burs imkânlarının artırılması üzerinde çalışılacak. İki ülke üniversiteleri ayrıca belirli disiplinlerde müfredatlarını gözden geçirerek uygun alanlarda çift diploma ve ikili lisans programları geliştirecek. Öğrencilerin uygulamalı deneyimlerini ve mesleki gelişimlerini güçlendirmek amacıyla üniversiteler, araştırma kurumları, hastaneler ve sanayi kuruluşlarını kapsayan karşılıklı staj imkânları değerlendirilecek. İki ülkenin öğrenci ve akademisyenlerini akademik, kültürel ve eğitim faaliyetlerinde bir araya getirecek kısa süreli yaz okulları ve programları da teşvik edilecek.

Ortak bildiriyle iş birliklerine yeni yol haritası

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, iki ülke arasında daha güçlü ve kalıcı bir akademik ortaklık kurmayı hedeflediklerini belirterek, “Çift diplomadan yapay zekâya Türk ve Pakistan üniversiteleri arasında yeni iş birliklerini hayata geçiriyoruz.” dedi.

Özvar ile Pakistan Yükseköğretim Komisyonu (HEC) Başkanı Prof. Dr. Niaz Ahmad Akhtar tarafından imzalanan ortak bildiriyle üniversiteler arasında kurulan iş birliklerinin geliştirilmesi ve yeni ortaklıkların somut programlara dönüştürülmesi için yol haritası belirlendi.

Bildiride Türkiye ile Pakistan arasındaki tarihî, kültürel ve beşerî bağların üniversiteler, öğrenciler, öğretim üyeleri ve araştırmacılar açısından somut fırsatlara dönüştürülmesi hedeflenirken iki ülke, yükseköğretim, araştırma ve inovasyon alanlarındaki ilişkilerini daha ileri taşıma kararlılığını teyit etti.

Türkiye-Pakistan Üniversiteler Forumu’nun her yıl düzenlenmesi ve Türkiye ile Pakistan’ın foruma dönüşümlü olarak ev sahipliği yapması kararlaştırıldı. Böylece üniversiteler arasında kurulan ortaklıkların düzenli olarak takip edilmesi ve yeni akademik iş birliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor. (İLKHA)