جزئیات یک عملیات گسترده تبلیغات دیجیتال که طی سه سال در ۳۰ کشور فعالیت داشته و به ترویج نفرت علیه مسلمانان و مهاجران می‌پرداخته، افشا شد. پژوهشی که مارک اوون جونز و سوهان دسوزا انجام داده‌اند، ردپای این کارزار را به زیرساخت‌های دیجیتال مرتبط با رژیم صهیونیستی می‌رساند و نشان می‌دهد هزینه‌های تبلیغاتی آن ممکن است به ۸.۲ میلیون دلار رسیده باشد.

فعالیت‌های سازمان‌یافته تبلیغات دیجیتال که در ۳۰ کشور از اروپا و آمریکا گرفته تا آسیا و خاورمیانه جریان داشته، پس از سه سال تحقیق و بررسی افشا شده است.

در گزارشی با عنوان «صنعت بزرگ جایگزینی جمعیت»، آمده است که مسلمانان و مهاجران از طریق ابزارهای مختلفی از جمله تبلیغات شبکه‌های اجتماعی، ویدئوهای تولیدشده با هوش مصنوعی، موسیقی و نسخه‌های طنزآمیز بازی‌های رایانه‌ای هدف قرار گرفته‌اند.

این پژوهش توسط مارک اوون جونز، دانشیار حوزه تحلیل رسانه در دانشگاه نورث‌ وسترن قطر، و سوهان دسوزا، متخصص اطلاعات مبتنی بر منابع آشکار تهیه و منتشر شده است.

این تحقیق که دوره اکتبر ۲۰۲۳ تا اکتبر ۲۰۲۶ را پوشش می‌دهد، آثار دیجیتال، تبلیغات، حساب‌های کاربری و اطلاعات مربوط به تأمین مالی این کارزار را بررسی کرده است.

استفاده از هزاران تبلیغ و ویدئو در ۳۰ کشور

در این گزارش، اطلاعات گسترده‌ای درباره آثار به‌جامانده از این کارزار در پلتفرم‌های دیجیتال ارائه شده است.

پژوهشگران ۱۴۷۳ تبلیغ در فیس‌بوک، ۱۸۹ ویدئو در یوتیوب و ۳۵۹ تبلیغ در تیک‌تاک را شناسایی و ثبت کرده‌اند. همچنین ۱۰۵ ویدئوی منتشرشده در حساب‌های کاربری تیک‌تاک نیز مستندسازی شده است.

بر اساس محاسبات این تحقیق، مجموع بازدیدها و میزان دسترسی این تبلیغات و ویدئوها به ۵۳۳ میلیون مورد رسیده است. همچنین در سناریویی که تبلیغات موجود در آرشیوهای ناقص نیز محاسبه شوند، این رقم ممکن است به ۸۳۱ میلیون برسد.

با این حال، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این ارقام نشان‌دهنده تعداد افراد منحصر به ‌فرد نیست، بلکه مجموع نمایش تبلیغات، میزان دسترسی و بازدید ویدئوها در پلتفرم‌های مختلف را شامل می‌شود.

بر اساس اطلاعات ثبت ‌شده، هزینه تبلیغات این کارزار ۵.۰۸ میلیون دلار برآورد شده است. با احتساب تأثیر آرشیوهای ناقص، این مبلغ ممکن است به ۸.۲۲ میلیون دلار برسد.

این ارقام صرفاً هزینه‌های تبلیغاتی را شامل می‌شوند و هزینه‌های تولید محتوا، سازمان‌دهی و سایر مخارج عملیاتی در آن‌ها محاسبه نشده است.

انتشار نظریه‌های توطئه ضداسلامی با محوریت قطر

بخش قابل توجهی از فعالیت‌های تبلیغاتی این کارزار، قطر را هدف قرار داده بود.

در این تبلیغات، ادعاهای بی‌اساسی مطرح می‌شد مبنی بر اینکه قطر مهاجرت مسلمانان به اروپا را هدایت می‌کند، بر نهادهای اروپایی نفوذ دارد و در تلاش است اروپا را اسلامی کند.

در نسخه‌های طنزآمیز بازی‌های رایانه‌ای با عنوان «Grand Theft Qatar»، سناریوهایی به تصویر کشیده می‌شد که در آن ساختمان‌های اروپایی خریداری و به مسجد تبدیل می‌شدند.

در ترانه‌ها و ویدئوهای تولیدشده با کمک هوش مصنوعی نیز این پیام القا می‌شد که مسلمانان تهدیدی برای ساختار فرهنگی اروپا هستند.

در این پژوهش همچنین آمده است که در محتوای مربوط به لبنان، مواضع ضد ایرانی و ضد حزب‌الله برجسته شده بود. برخی تبلیغات در اروپا نیز تلاش می ‌کردند مهاجرت مسلمانان را به‌ عنوان نوعی اشغال و تهاجم به تصویر بکشند.

ردپاهای دیجیتال از عملیاتی با محوریت رژیم صهیونیستی حکایت دارند

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش، اطلاعاتی است که در جریان بررسی زیر ساخت‌های فنی این کارزار به دست آمده است.

پژوهشگران در اطلاعات مربوط به فایل‌ها و ویرایش ویدئوهای منتشر شده در تلگرام، به نام پوشه‌ها و درایوهای عبری، زمان‌های کاری هماهنگ با منطقه زمانی UTC+3 و نشانه‌هایی از فرایند تولید محتوا دست یافته‌اند.

همچنین در جریان یک نشست ویرایش ویکی‌پدیا در ژانویه ۲۰۲۴، یک نشانی IP متعلق به اتصال اینترنت ثابت شناسایی شده که در میان سرورهای واسطه آلمانی پنهان شده بود.

علاوه بر این یافته‌ها، مشخص شد که برخی از مطالب مرتبط با این کارزار، دو بار از طریق جانی مور، مدیر سابق بنیاد کمک‌های بشردوستانه غزه، و شرکت روابط عمومی JDA Worldwide منتقل شده‌اند.

پژوهشگران اعلام کردند که مجموعه شواهد فنی و دیجیتال، با سطح اطمینان متوسط تا بالا، نشان می‌دهد این کارزار در منطقه جغرافیایی محل استقرار رژیم صهیونیستی شکل گرفته است.

با این وجود، هویت مشتری نهایی سفارش ‌دهنده این عملیات و شخص یا نهاد پشت تأمین مالی آن به‌ طور قطعی مشخص نشده است.

حمایت ۶۱ درصد از نظرات از دیدگاه‌های ضداسلامی

پژوهشگران برای بررسی تأثیر این فعالیت‌های تبلیغاتی بر مخاطبان، ۴۰۶ نظر ثبت‌شده در واکنش به تبلیغات فیس‌بوک منتشرشده در انگلیس طی سال ۲۰۲۴ را نیز تحلیل کردند.

نتایج نشان داد که در ۶۱ درصد از نظرات بررسی ‌شده، دیدگاه‌های ضداسلامی مورد حمایت قرار گرفته‌اند؛ در حالی که ۱۹ درصد از نظرات با این مواضع مخالفت کرده‌اند.

همچنین در بررسی ۲۵۶۰ نظر ثبت ‌شده در یوتیوب طی سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، مشخص شد که ۲۸ درصد از نظرات از پیام‌های تبلیغاتی حمایت کرده و ۴۲ درصد با آن‌ها مخالفت کرده‌اند.

در این گزارش همچنین به تشدید فعالیت‌های این کارزار پیش از برگزاری انتخابات در کشورهای اروپایی اشاره شده است.

پژوهشگران اعلام کردند که فعالیت‌های تبلیغاتی هم‌زمان با دوره‌های انتخاباتی در فرانسه، انگلیس و آلمان انجام شده و ظرفیت تأثیرگذاری بر مباحث سیاسی و اجتماعی این کشورها را داشته است.

پژوهشگران در پایان تأکید کردند که شرکت‌های فعال در شبکه‌های اجتماعی باید نظارت دقیق‌تری بر هویت سفارش‌دهندگان تبلیغات اعمال کنند، تبلیغات پروپاگاندایی را حتی در مواردی که به‌عنوان محتوای سیاسی طبقه‌بندی نشده‌اند مورد بررسی قرار دهند و اقدامات مؤثرتری برای مقابله با شبکه‌های هماهنگ انتشار اطلاعات نادرست اتخاذ کنند.  (ILKHA)