Anayasa Mahkemesinin siyasi partilerin mali denetimine ilişkin kararları Resmî Gazete’de yayımlandı. Bazı partilerin kesin hesapları kabul edilmezken, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

AYM’nin incelemelerinde bazı siyasi partilerin gelir ve gider kayıtlarında eksiklikler bulunduğu, mali tablolar arasında tutarsızlıklar olduğu ve denetim için talep edilen belgelerin sunulmadığı belirtildi.

Ağırlıklı olarak 2024 yılı kesin hesaplarının incelendiği kararlarda, bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ait hesapları da değerlendirildi. 26 siyasi partinin mali denetiminde eksik belge ve hesap usulsüzlükleri tespit edildi.

Bazı partilerin kesin hesaplarının yetkili organlar tarafından onaylandığını gösteren kararları da mahkemeye sunamadığı kaydedildi. Genel merkez ve il teşkilatlarına ait hesapların incelendiğini, kabul edildiğini ve birleştirildiğini gösteren onaylı belgelerin eksikliği de denetimde öne çıkan sorunlar arasında yer aldı.

Kararlarda ayrıca yıl sonu kasa sayım tutanakları, banka mutabakat yazıları ve il teşkilatlarının hesap belgelerinin bazı dosyalarda bulunmadığı ifade edildi.

Kayıt dışı işlemler şüphesi

Mahkeme, faaliyetlerini sürdüren parti genel merkezleri ve il teşkilatlarının kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi olağan giderlerinin hesaplarda yer almamasını da değerlendirdi.

Bu tür giderlerin kayıtlarda bulunmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı belirtilirken, durumun kayıt dışı gelir ve gider işlemlerine işaret edebileceği yönünde tespitlere yer verildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu

AYM, kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, talep edilen bilgilerin usulüne uygun sunulmaması ve hesap dışında gelir-gider işlemleri yapılması gibi durumları mali denetimi engelleyen fiiller kapsamında değerlendirdi.

Bu kapsamda, Siyasi Partiler Kanunu’nun 111’inci maddesi uyarınca gerekli yasal işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Bazı dosyalarda ise istenen bilgi ve belgelerin süresinde sunulmaması nedeniyle sorumlular hakkında işlem yapılması için Ankara Valiliğine bildirimde bulunulmasına hükmedildi.

26 siyasi parti hakkında karar verildi

AYM’nin mali denetim kararlarında adı geçen siyasi partiler şöyle sıralandı:

Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi

Kızılelma Partisi

Milliyetçi Cumhuriyet Partisi

Çağdaş Türkiye Partisi

Umuda Yürüyüş Partisi

Küresel Adalet ve Liyakat Partisi

As Parti

Kürdistan Komünist Partisi

İşçinin Kendi Partisi

Anadolu Cumhuriyet Partisi

Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi

Anahtar Parti

Genç Türkiye Partisi

Hak ve Adalet Partisi

Doğuş Partisi

Bağımsız Cumhuriyet Partisi

Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi

Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi

Türkiye’m Partisi

Cumhuriyet ve İstiklal Partisi

Hak ve Huzur Partisi

Adalet ve Demokrasi Partisi

Türkiye Emekliler Partisi

Sağ Parti

Anadolu Birliği Partisi

Ana Yol Partisi

Bazı partilerin birden fazla yılı incelendi

Kararlara göre Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait hesapları hakkında ayrı ayrı karar verildi. Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin ise 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları ayrı dosyalarda incelendi.

AYM’nin kararlarında, mali denetimin sağlıklı yürütülebilmesi için siyasi partilerin gelir ve gider kayıtlarını düzenli tutmaları ve talep edilen bilgi ve belgeleri eksiksiz sunmaları gerektiği vurgulandı. (İLKHA)