Son yıllarda akıllı telefon, tablet ve bilgisayarların günlük yaşamda daha yoğun kullanılması, klavye ve fareyle tekrarlayan hareketlerin yapılması, el hastalıklarının daha sık görülmesine neden oluyor.

Ortopedi ve Travmatoloji, El Cerrahisi Uzmanı Dr. Mehmet Çavuş, günümüzde elleri tehdit eden 3 hastalığı anlattı, el sağlığımıza destek olacak basit ama etkili 7 egzersizi sıraladı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Dr. Mehmet Çavuş, “Geçmişte daha çok ofis çalışanlarında görülen karpal tünel sendromu, tetik parmak ve baş parmak kök eklem kireçlenmesi hastalıkları son yıllarda dijitalleşmenin etkisiyle gençlerde de sık görülüyor. Djital alışkanlıkların bu şekilde devam etmesi halinde önümüzdeki yıllarda 20’li yaşlardaki hastaların oranının da hızla artacağını öngörüyoruz.” dedi.

Geceleri şiddetli ağrıyla uyanıyorsanız!

Günümüzde ellerimizde en sık görülen hastalıkların başında karpal tünel sendromunun geldiğini belirten Dr. Çavuş, şöyle konuştu:

“El bileğinde dar bir kanaldan geçen median sinirin baskı altında kalmasıyla gelişen hastalık başparmak, işaret, orta ve yüzük parmağında uyuşma, karıncalanma ve güç kaybıyla kendini gösterir. Özellikle geceleri artan ağrı hastayı uykusundan uyandırabilir. Bazı hastalar sabah uyandıklarında ellerini kendilerine ait değilmiş veya iki beton kütleyi hareket ettirmeye çalışıyormuş gibi hisseder. Hasta zamanla telefon, kahve fincanı veya başka bir eşyayı farkında olmadan elinden düşürebilir. Tedavi edilmezse, sinirde kalıcı hasar ve başparmak çevresindeki kaslarda erime gelişebilir.” 

Parmağınız “tık” diye açılıyorsa…

Ellerimizde bir diğer tehlike olan ‘tetik parmak’ hastalığının, parmağı büken tendonun ve içinden geçtiği kılıfın kalınlaşıp ödemlenmesi sonucunda ortaya çıktığını belirten Dr. Çavuş, "Parmak bükülürken veya açılırken takılabiliyor, bir süre kilitli kaldıktan sonra 'tık' sesiyle aniden serbest kalabiliyor. Parmak kökünde ağrı ve küçük, sert bir şişlik de hissedilebiliyor. Saatlerce ekranda gezinmek, sürekli mesaj yazmak ve parmaklara dinlenme fırsatı vermeden tekrarlayıcı hareketler yapmak yakınmaları tetikleyebiliyor. Kilitlenmenin sıklaşması ve parmağın diğer elle açılmak zorunda kalması halinde mutlaka doktora başvurmak gerekiyor. Tedaviyle başarılı sonuçlar alınabiliyor." diye ekledi.

Kavanoz kapağı açarken başparmağınıza ağrı saplanıyorsa…

Başparmak kök eklem kireçlenmesi yani tıptaki adıyla rizartrozun da son yıllarda artış gösterdiğine dikkat çeken Dr. Çavuş, "Başparmağın el bileğiyle birleştiği eklemdeki kıkırdağın aşınmasıyla gelişen hastalık, genellikle cep telefonunun yanlış kullanımıyla tetikleniyor. Geniş ekranlı ve ağır telefonları tek elle tutup başparmakla ekranın her noktasına ulaşmaya çalışmak, bu eklemdeki mekanik yükü artırabiliyor. Tekrarlayıcı zorlanma başparmak kökünde ağrıya yol açarken, zamanla kavanoz kapağı açmak, anahtar çevirmek veya telefon tutmak bile zorlaşabiliyor." ifadelerini kullandı.

Dr. Çavuş, buna karşın her ağrının kireçlenme anlamına gelmediğini, mutlaka hekim muayenesi ve gerekirse görüntüleme yöntemleri yaptırılarak sorunun tespit edilebileceğini söyledi.

Ellerimizi güçlendirmek için basit ama etkili 7 önlem!

Tedavinin geciktirilmesinin; hastalığın türüne ve şiddetine bağlı olarak kalıcı kas erimesine, geri dönüşü zor sinir hasarına ve ince motor becerilerinin kaybına dek ilerleyebildiğini belirten Dr. Çavuş, aktivite düzenlemesi, atel kullanımı, ilaç tedavileri, enjeksiyonlar ve egzersiz gibi yöntemlerle sonuç alınamayan veya ileri sinir hasarı bulunan hastalarda cerrahi yönteme başvurulabildiğini belirtti.

Dr. Çavuş, el sağlığı için basit ama etkili 7 egzersizi şöyle sıraladı:

"Klavye ve fare (mouse) kullanırken ön kolunuzla eliniz aynı hizada olsun. Gerekirse jel destekli ped veya klavye altlığından yararlanın. Bileğinizi düz tutun.

Her 30-40 dakikada bir mola vererek, ellerinizi klavyeden çekip kollarınızı aşağı doğru serbest bırakın ve yaklaşık bir dakika hafifçe sallayın.

Telefonda bütün işlemleri başparmakla yapmak yerine iki elinizi veya işaret parmağınızı kullanın.

Fareyi (mouse) hafif tutun, sıkmayın.

Basit bir paket lastiğini parmaklarınızın dışına geçirip yavaşça açın, kapatın. 

Kolunuzu dirseği bükmeden öne uzatın. Diğer elinizle parmaklarınızı nazikçe kendinize doğru çekip 10 saniye bekleyin. Ardından elinizi ters çevirerek hareketi diğer yönde tekrarlayın.

Egzersiz sırasında ağrı, uyuşma veya yakınmalarda artış gelişirse hareketi bırakın ve hekime danışın." (İLKHA)