A A A

Hüznün çiçeği: Ters laleler

Eklenme : 2017-05-03 14:40

HABER MERKEZİ - Çiçekleri oluşumundan itibaren ters bir şekilde büyüme gösteren ters laleler, Anadolu'da "hüzün" sembolü olarak bilinirken "Kerbela" ve "Ağlayan Gelin" gibi isimlerle de anılıyor.

Hüznün çiçeği: Ters laleler

Yoğun olarak Hakkari ve Şemdinli bölgesinde yetişen ve çiçekleri oluşumundan itibaren ters bir şekilde büyüme gösteren "Fritillaria imperialis" yani ters lale, endemik bir tür olması nedeniyle büyük önem arz ediyor.

Türkiye'de başta Van ve Hakkari çevresinde olmak üzere Adıyaman, Bitlis, Elazığ, Malatya, Batman'ın Sason ilçesi ve Siirt'te Güneydoğu Toroslar yayında yaygın bulunan ters lale, dünyada ise İran, Kuzey Irak, Afganistan, Rusya, Pakistan ve Keşmir'de doğal olarak yetişiyor.

Genelde ilkbaharın mart-nisan ayları arasında çiçek açan ters laleler, bu nedenle baharın müjdecisi olarak da biliniyor. Boyu 75 santimetreyi bulan, her dalında 6 lalenin ters büyüdüğü bu çiçek, soğan, yumru ve rizom gibi toprakaltı organları sayesinde yetişme alanlarından başka ülkelere da canlı olarak taşınabiliyor.

Soğanlı bir bitki olan ters lale, kendisine bahşedilen muhteşem özellik sayesinde toprak altında bulunan etli ve şişkin gövdeleri ile hayatını sürdürür.Bu gövdesi sayesinde kendisi için gerekli besinleri ve nemi içinde barındırır, soğuktan ve kuru hava koşullarından korunur.

Zamanı gelince soğanın içinde bitki oluşur, buradan da toprak üstüne çıkararak yeşerir ve çiçek açarak göz kamaştıran ihtişamını gösterir. Her bitki gibi neslini devam ettirmek için tohum bırakan ters lale, büyüme mevsimi tamamlandıktan sonra sararır ve solar. Ancak toprak altındaki soğanı kendisini muhafaza eder ve zamanı gelince yeniden açar. Ters lalenin ekolojik döngüsü bu şekilde sürer ve gider.

Hüznün çiçeği

Ters lale, tüm bu özelliklerinin yanı sıra manevi anlam ve sembolleriyle de halk arasında önemli bir yer tutuyor.

Genel olarak "hüznün çiçeği" olarak adlandırılan ters lale, şekli itibariyle boynu bükük bir hali temsil ettiği için böyle anıldığı sanılıyor. Geçmişte Hakkari Bölgesi'nde yaşayan Asurilerin, her sabah göbeğinden su yaydığı için 'Ağlayan lale' adını verdiği ters lale,  Anadolu’da gelinler evlerinden çıkarken başlarına kırmızı tülbent atıp, boynunu bükük evden ayrılmasına atıfta bulunularak "ağlayan gelin" ismiyle de adlandırılır.

Hz. Hüseyin ve 72 yareninin şehit edildiği Kerbela vakası da ters laleyi hüznün simgesi haline getirmiş, bu nedenle Anadolu’nun bazı yörelerinde "Kerbela" denilerek o trajedik olaya atıfta bulunulmuştur.

Ters lalenin ayrıca bir motif olarak eski köy ve mezarlıklarda kullanıldığı görülüyor. Hüznü sembolize ettiği için mezarlıklarda kullanılan ters lale, geride kalanların ölülerine duyduğu özlem ve üzüntüyü yansıtıyor.

Ebced hesabıyla "Allah" ve "lâle" kelimelerinin sayı değeri aynı

Osmanlı padişahı II. Selim'in Mimar Sinan'a yaptırdığı ve "ustalık eseri" olarak bilinen Edirne'de bulunan Selimiye Camii'nde de ters lale motifini görmek mümkün.

Ebced hesabıyla, "Allah" ve "lâle" kelimelerinin aynı sayı değeri olan 66'yı vermesi laleye farklı bir değer atfediyor. Çiçek kültürü üzerine yazılmış bir eseri olan Cevat Rüştü, Selimiye Camii’ndeki ters lâle motifinin “hilal” lafzını ifade etmek için nakşedildiğini belirterek, "Lâlenin burada ters oluşu ve sayı değerinin 66 olması bir yandan 'Allah’ı terk ederseniz batarsınız, şeklinde yorumlanabildiği gibi, lâlenin ters yazılışı veya tersten okunuşu 'hilâl' ve sayı değeri bakımından da lâle ile aynı olduğundan “hilâli düşürürseniz batarsınız." şeklinde bir yorumda bulunuyor.

Ters laleye daha farklı birçok anlam ve sembol yüklenirken tüm bunlar bu nadide çiçeğin Doğu ve Batı kültüründe ne kadar müstesna bir yerinin olduğunu ortaya koyuyor. (Fırat Arslan- İLKHA)



YASAL UYARI: Yayınlanan yazılı haber, fotoğraf ve videonun tüm hakları İlke Haber Ajansı A.Ş.'ye aittir. Hiçbir surette haber, fotoğraf ve videonun tamamı veya bir kısmı yazılı sözleşme yapılmadan veya abone olmadan kullanılamaz.

Bitlis Kalesi turizme açılmayı bekliyor

Bitlis Kalesi turizme açılmayı bekliyor

2017-08-20 17:58:37

Pamukkale Üniversitesi tarafından 2004 yılında başlatılan kazı çalışmaları nedeniyle yerli ve yabancı turizme kapatılan tarihi Bitlis Kalesi'nde, bir an önce çalışmaların bitirilerek turizme açılması bekleniliyor.

Aile boyu kalaycılık yapıyorlar

Aile boyu kalaycılık yapıyorlar

2017-08-18 18:17:13

​Bursa’da yaşayan Halil Özcan, oğlu ve torunuyla birlikte yıllardır kalaycılık mesleğini sürdürüyor.

DİMED üyeleri tarihle buluştu

DİMED üyeleri tarihle buluştu

2017-08-16 14:47:18

DİMED, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde çalışan üyelerini düzenlediği gezi programıyla tarihle buluşturdu.

TÜM HABERLER

İçme suyu boru hattı patlayınca köyün yarısı boşaltıldı

Mardin'in Nusaybin ilçesinde 'Beyaz Su'dan gelen içme suyu boru hattı Kızıltepe Ekinlik Mahallesi'nde patladı. Su altında kalan köylüler evlerini boşaltmak zorunda kaldı.

Bingöl’de 123 göçmen yakalandı

Bingöl’ün Solhan yapılan yol kontrollerinde 123 göçmen yakalandı.

Bitlis Kalesi turizme açılmayı bekliyor

Pamukkale Üniversitesi tarafından 2004 yılında başlatılan kazı çalışmaları nedeniyle yerli ve yabancı turizme kapatılan tarihi Bitlis Kalesi'nde, bir an önce çalışmaların bitirilerek turizme açılması bekleniliyor.

Tatlı imalatçıları yükselen fıstık fiyatlarına tepkili

Türkiye'nin önemli tatlı üretim merkezlerinden olan Diyarbakır'da, fıstık fiyatlarındaki artışa tatlı imalatçıları tepki gösteriyor.

Kayapınar ve Yenişehir kaymakamları değişti

Diyarbakır'ın merkez Kayapınar ve Yenişehir ilçe kaymakamlarının yerleri değişti.
TÜM HABERLER