Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversite öğrencilerinin eğitimleri devam ederken çalışma hayatıyla buluşmasını sağlayacak İşletmede Mesleki Eğitim Modelinin önemli adımlarından birini Türkiye’nin önde gelen sanayi ve üretim merkezlerinden Kocaeli’de attı.

Yükseköğretim Kurulu, Kocaeli Sanayi Odası (KSO) ve Kocaeli Ticaret Odası (KOTO) arasında işletmede mesleki eğitimin yaygınlaştırılması, yükseköğretim programlarının sektörün ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesi ve üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi amacıyla iş birliği protokolü imzalandı.

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, Kocaeli Üniversitesi Prof. Dr. Baki Komsuoğlu Konferans Salonu’nda düzenlenen protokol imza töreninde yaptığı konuşmada, klasik staj uygulamalarının öğrencilerin mesleki gelişimini destekleme ve sektörlerin beklentilerini karşılama bakımından artık yeterli olmadığını söyledi.

Özvar, “Bu nedenle staj uygulamasını kısa süreli ve sınırlı bir deneyim olmaktan çıkararak eğitim sürecinin bütünleyici bir unsuruna dönüştürüyoruz.” dedi.

Meslek yüksekokulları ve lisans programlarında öğrencilerin bir veya iki dönem boyunca doğrudan çalışma hayatının içinde bulunmasını amaçladıklarını belirten Özvar, yeni uygulamanın klasik staj anlayışından farklı olduğunun altını çizdi.

Özvar, “Burada hedeflenen klasik anlamda uzatılmış bir staj değil kredilendirilen, ölçme ve değerlendirmeye tabi tutulan ve akademik açıdan düzenli biçimde izlenen yapılandırılmış bir eğitim sürecidir. Temel hedefimiz, birlikte istihdama duyarlı programlar geliştirmek ve sektörün beklentilerine uygun eğitim ve staj imkânlarını çoğaltmaktır.” dedi.

Yeni modelde işletmede geçirilen eğitim süreci akademik olarak takip edilecek. Öğrencilerin kazandıkları bilgi, beceri ve yetkinlikler Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi doğrultusunda ölçülecek, öğrenciler akademik rehberlik ve işletmelerdeki eğitici personelin desteğiyle izlenecek.

İstihdam ihtiyacı programlara yön verecek

İşletmede mesleki eğitimi “yükseköğretimde yürütülen daha geniş kapsamlı dönüşümün önemli bir parçası” olarak değerlendiren Özvar, kontenjan ve program politikalarının da iş gücü piyasasındaki değişim dikkate alınarak şekillendirildiğini belirtti.

İstihdam imkanı kalmayan veya sektörlerle bağı zayıflayan programların ayrıntılı biçimde incelendiğini ifade eden Özvar, bazı programların kontenjanlarının azaltıldığını, bazılarının dönüştürüldüğünü, ihtiyaç kalmayanların ise kapatıldığını söyledi.

Buna karşılık yapay zeka, dijital teknolojiler, ileri üretim sistemleri, yeşil dönüşüm, enerji, tarım teknolojileri ve sağlık gibi stratejik alanlarda yeni programların desteklendiğini vurgulayan Özvar, amaçlarının yükseköğretim sistemini daraltmak değil, geleceğin ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlemek olduğunu kaydetti.

Sektör temsilcilerine müfredat çağrısı

Özvar, işletmede mesleki eğitim modelinin yalnızca öğrencilerin işletmelerde eğitim almasıyla sınırlı olmadığını, iş dünyasının eğitim programlarının geliştirilmesinde de aktif rol üstlenmesini istediklerini söyledi.

Sektör temsilcilerini “yükseköğretim programlarının müfredatlarının geliştirilmesine katkı sunmaya” davet eden Özvar, şöyle konuştu: “İş insanlarımıza sesleniyorum: Gelin MYO’lardaki müfredatı hep birlikte belirleyelim. Sektörün ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve yetkinlikler konusunda bilgi ve tecrübelerinizle bize destek olun. Biz de sizden aldığımız verilerle müfredatlarımızı yenileyelim. Sektör temsilcilerimizle MYO ve hatta fakültelerin programlarını birlikte tasarlayalım. Üniversitelerimiz sizlerle iş birliğine hazırdır.”

Üniversite, sanayi ve insan kaynakları aynı masada

Protokolle mevcut eğitim programları sektörün değişen ihtiyaçları doğrultusunda güncellenecek, ihtiyaç duyulan alanlarda yeni programlar açılabilecek ve ders içerikleri sektör temsilcilerinin katkısıyla geliştirilecek.

Sektör temsilcileri, öğretim elemanları ve insan kaynakları uzmanlarından oluşan ortak çalışma grupları kurulacak. İşletmeler de öğrencilerin çalışmalarını takip etmek ve onlara rehberlik etmek amacıyla eğitici personel görevlendirecek.

İş birliği yalnızca eğitimle sınırlı kalmayacak. Sektörün güncel ihtiyaçlarına yönelik Ar-Ge çalışmalarının üniversitelerin bilimsel birikimiyle birlikte yürütülmesiyle akademik bilgi ve üretim tecrübesinin yeni proje ve yenilikçi çözümlere dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Protokolle öğrencilerin eğitimlerinin bir bölümünü doğrudan iş hayatının içinde geçirmesi, üniversitelerdeki akademik bilgi ile Kocaeli’nin güçlü üretim tecrübesinin buluşturulması ve sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor.

7 pilot il, 185 program, 120 bin öğrenci

İşletmede Mesleki Eğitim Modeli, 2026-2027 eğitim öğretim yılında Ankara, Bursa, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Konya olmak üzere 7 pilot ilde uygulanacak.

İlk aşamada yaklaşık 120 bin öğrencinin eğitim gördüğü 185 mesleki ön lisans programını kapsayacak modelle öğrenciler, eğitimlerinin en az bir yarıyılını doğrudan işletmelerde geçirecek. Kocaeli Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi ve Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi de modelin uygulanacağı yükseköğretim kurumları arasında yer alıyor.

Öğrenciler bu süreçte teorik bilgilerini gerçek çalışma ortamında uygulama, üretim disiplinini tanıma, iş sağlığı ve güvenliği kültürü edinme ve mesleki yetkinliklerini geliştirme fırsatı bulacak. İşletmeler ise gelecekte istihdam edebilecekleri gençleri henüz eğitimleri devam ederken tanıyabilecek.

Türkiye dış ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si Kocaeli’den

İşletmede Mesleki Eğitim Modelinin pilot illerinden Kocaeli, güçlü üretim, dış ticaret, teknoloji ve Ar-Ge altyapısıyla öğrenciler için geniş bir uygulamalı eğitim alanı sunuyor.

Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun 85’ine ev sahipliği yapan Kocaeli, 2025 yılında 127,18 milyar dolarlık dış ticaret hacmiyle Türkiye dış ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sini gerçekleştirdi.

Kentte 14 organize sanayi bölgesi, 5 teknopark ve 2 serbest bölge bulunuyor. Otomotiv, kimya, makine ve plastik başta olmak üzere ihtisaslaşmış organize sanayi bölgeleri Kocaeli’nin üretim altyapısının önemli bölümünü oluşturuyor.

Kocaeli aynı zamanda güçlü bir teknoloji ve Ar-Ge ekosistemine sahip. Türkiye genelindeki Ar-Ge merkezlerinin yaklaşık 140’ı ile 15 tasarım merkezi kentte faaliyet gösteriyor. Bilişim Vadisi ve TÜBİTAK MAM’ın yanı sıra kentteki üniversiteler ve teknoparklar da bu ekosisteme katkı sağlıyor.

Kocaeli’deki sonuçlar modelin geleceğine katkı sağlayacak

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar, Kocaeli’de elde edilecek sonuçların uygulamanın geliştirilmesi ve Türkiye geneline yaygınlaştırılması bakımından önem taşıdığını vurguladı.

Özvar, Kocaeli Sanayi Odası ve Kocaeli Ticaret Odasıyla yapılan iş birliğinin üniversiteler ile kentin sanayi ve ticaret dünyası arasında sürdürülebilir bir yapı oluşturacağını belirterek protokolün yükseköğretim sistemi, Kocaeli ve Türkiye için hayırlı olmasını diledi.

“Sanayinin nitelikli eleman ihtiyacına önemli katkı sağlayacak”

Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, Kocaeli Üniversitesinin yalnızca kampüs ve amfilerle sınırlı kalmayan, şehrin ihtiyaçlarına doğrudan temas eden dinamik bir yapıya sahip olduğunu belirterek, üniversitenin kamu ve sanayiyle yürüttüğü iş birliklerinin önemine dikkat çekti.

İşletmede Mesleki Eğitim Modelinin Kocaeli açısından önemli bir ihtiyaca cevap vereceğini vurgulayan Aktaş, kent sanayisinde özellikle teknik ve tecrübeli eleman ihtiyacının sürekli gündeme geldiğini ifade etti. Öğrencilerin eğitim süreçlerinde sanayiyle daha fazla iç içe olmasının bu ihtiyacın karşılanmasına önemli katkı sağlayacağını belirten Aktaş, Kocaeli’nin pilot iller arasında yer almasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek projenin öğrencilere ve sanayiye hayırlı olmasını diledi.

“Nitelikli insan kaynağı ihtiyacımıza katkı sağlayacak”

KSO Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Kocaeli’nin Türkiye imalat sanayisine yüzde 13 düzeyinde katkı sağladığını, Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun 85’inin kentte faaliyet gösterdiğini ve Türkiye dış ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin Kocaeli’den gerçekleştirildiğini belirtti.

Kentte 14 organize sanayi bölgesi, 5 teknopark ve 2 serbest bölgenin bulunduğunu hatırlatan Zeytinoğlu, bu güçlü üretim altyapısının yükseköğretim ile sanayinin daha fazla buluşması açısından önemli bir potansiyel oluşturduğunu ifade etti.

İşletmede Mesleki Eğitim Modeliyle öğrencilerin teorik bilgilerini doğrudan işletmelerde uygulama imkanı bulacağını, iş dünyasının da ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağına daha erken ulaşabileceğini belirten Zeytinoğlu, “Öğrencilerimizin iş hayatına daha donanımlı hazırlanmasını sağlayacak yeni İME modelinin, sanayimizin nitelikli insan kaynağı ihtiyacının karşılanmasına önemli katkı vereceğine inanıyoruz.” dedi.

“Üniversite-sanayi iş birliği güçlenecek”

Kocaeli Ticaret Odası Meclis Başkanı Hüseyin Gezer de sanayi ile üniversitelerin, sektörlerin ihtiyaç duyduğu insan kaynağının yetiştirilmesi konusunda bir araya gelmesinin önemine işaret etti. Gezer, üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesinin sektörlerin nitelikli insan kaynağı ihtiyacının karşılanmasına önemli katkı sağlayacağını belirtti.

Konuşmaların ardından Yükseköğretim Kurulu, Kocaeli Sanayi Odası ve Kocaeli Ticaret Odası arasında işletmede mesleki eğitimin yaygınlaştırılmasına yönelik iş birliği protokolü imzalandı. Protokole Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, Kocaeli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Zeytinoğlu ve Kocaeli Ticaret Odası Meclis Başkanı Hüseyin Gezer imza attı.

Programa Yükseköğretim Kurulu Başkan Vekili Prof. Dr. Naci Gündoğan, Yükseköğretim Yürütme Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Erol Arcaklıoğlu, Prof. Dr. Arif Bilgin ve Prof. Dr. Kemal Şenocak’ın yanı sıra Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Kocaeli Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi, Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi rektörleri, milletvekilleri, organize sanayi bölgelerinin başkanları ve davetliler katıldı.

Özvar ve beraberindeki heyet, törenin ardından Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğünü ziyaret ederek, Rektör Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk’ten üniversitedeki çalışmalara ve akademik faaliyetlere ilişkin bilgi aldı. (İLKHA)