Suriye'den Lübnan'a göç etmek zorunda kalan 22 bini aşkın Filistinli mülteci, oturum izni, çalışma, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sorunlar yaşıyor. Oturum işlemlerindeki engeller çocukların okula kaydolmasını zorlaştırırken işsizlik, yüksek kiralar ve sağlık giderleri aileleri yoksulluğa sürüklüyor.

Suriye'den Lübnan'a sığınan Filistinlilerin hayat koşullarına ilişkin bir rapor, mültecilerin karşı karşıya kaldığı sorunların giderek ağırlaştığını ortaya koydu.

Suriye'den Lübnan'a Yerinden Edilen Filistinliler Birliği tarafından hazırlanan raporda, 22 binden fazla kişinin temel haklarına erişimde güçlük çektiği belirtildi.

30 Ekim-5 Kasım tarihleri arasında ailelerle yapılan görüşmeler ve saha çalışmalarıyla hazırlanan raporda, Beyrut'taki Şatilla Kampı yaşanan sorunların öne çıktığı yerlerden biri olarak gösterildi. Aşırı kalabalık ve yıpranmış altyapıyla mücadele eden kampta, göç eden ailelerin ihtiyaçlarının karşılanmasında da ciddi yetersizlikler yaşanıyor.

Oturum izni olmayan çocuklar eğitimden mahrum kalıyor

Ailelerin en önemli sorunlarından biri geçerli oturum izni alamamaları. Yenileme ücretlerinin yüksek olması ve işlemlerin karmaşıklığı nedeniyle çok sayıda mülteci yasal statüsünü koruyamıyor. Bu durum, kontrol noktalarında alıkonulma korkusunun yanı sıra çocukların okula kaydolmasını, eğitimlerini sürdürmesini ve diploma almasını da engelliyor.

Rapora göre Şatilla Kampı'ndaki Hayfa Okulu da dahil bazı eğitim kurumları, öğrenci kaydı için geçerli oturum belgesi istiyor. Bu nedenle onlarca çocuk eğitimine devam edemiyor.

Raporda yer verilen bir baba, kızının oturum sorunu yüzünden iki yıl boyunca eğitimden uzak kaldığını anlattı. Kızını özel bir eğitim kurumuna kaydettirerek ücretlerini ödediğini belirten baba, yıl sonunda oturum belgesi bulunmadığı için kızının eğitim sertifikasını alamadığını söyledi. Diğer kurumların da aynı gerekçeyle kayıt yapmayı reddettiğini aktaran baba, kızının eğitim geleceğinin belirsizleştiğini ifade etti.

İşsizlik ve kira giderleri aileleri zorluyor

Raporda, Filistinli mültecilerin çalışma hayatında da çeşitli engellerle karşılaştığı kaydedildi. Bazı meslek alanlarında uygulanan kısıtlamalar ve çalışma izni eksikliği, mültecileri düşük ücretli ve güvencesiz işlere yöneltiyor.

İşsizlik ve gelir yetersizliği, yüksek kira bedelleriyle birleşince ailelerin barınma koşulları da ağırlaşıyor. Bazı aileler kamplardaki küçük odalarda veya kalabalık barınma merkezlerinde yaşamak zorunda kalırken, aralıklı olarak sağlanan insani yardımlar temel ihtiyaçları karşılamaya yetmiyor.

Raporda, hasta ve yürüyemeyen bir kişinin dört çocuğuyla birlikte bir barınma merkezinde zor şartlarda yaşadığı örneğine de yer verildi. Bir kamp sakini ise kira ve diğer giderlerin aileleri çaresiz bıraktığını belirterek temel ihtiyaçları karşılamakta dahi zorlandıklarını anlattı.

Sağlık hizmetlerine erişim de güçleşti

Filistinli mültecilerin sağlık hizmetlerinden yararlanmasında da ciddi eksiklikler bulunuyor. Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) kliniklerinde özellikle kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan temel ilaçların temininde sıkıntı yaşandığı bildirildi.

Laboratuvar ve görüntüleme hizmetlerinin tamamına erişemeyen hastalar, bazı tetkikleri kendi imkanlarıyla yaptırmak zorunda kalıyor. Rapora göre UNRWA, hastane masraflarının yalnızca yaklaşık dörtte birini karşılıyor, kalan tutar ise zaten geçim sıkıntısı çeken ailelerin üzerine kalıyor.

Hastaların muayene olmak veya ilaç alabilmek için kliniklerde uzun süre beklediği de raporda aktarılan sorunlar arasında yer aldı.

Çocukların eğitimden kopması kalıcı risk oluşturuyor

Oturum izni sorunları, ailelerin maddi imkansızlıkları ve bazı okullarda yaşandığı belirtilen kötü muamele, çocukların eğitimden uzaklaşmasına yol açıyor. Özel ders ve ek eğitim masraflarını karşılayamayan aileler, çocuklarının derslerini takip etmekte de zorlanıyor.

Raporda konuşan bir anne, çocuklarını okula gönderemediğini, özel öğretmen tutacak maddi gücünün bulunmadığını ve kendisinin de onlara ders verecek imkanlara sahip olmadığını anlattı.

Suriye'den Lübnan'a göç eden Filistinlilerin yaşadığı sorunların birbirini derinleştirdiğine dikkat çeken birlik, oturum işlemlerinin kolaylaştırılması, çocukların eğitim hakkının güvence altına alınması ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi çağrısında bulundu. Rapora göre mevcut koşulların sürmesi, özellikle Şatilla Kampı'ndaki çocukların eğitimden tamamen kopması ve ailelerin yoksulluğunun daha da derinleşmesi riskini artırıyor. (İLKHA)