Dünya Gıda Günü'nde Gazze Şeridi'nde yetersiz beslenme ve açlık oranları felaket boyutlara ulaşırken, çocukların, yaşlıların ve savunmasız grupların açlıktan şehit düştüğü bir kriz 3'üncü yılını geride bıraktı.

Gazze Şeridi'ndeki gıda krizinin sonuçları giderek kötüleşiyor; yetersiz beslenme oranları artmaya devam ederken, çocuklar, hamile kadınlar ve yaşlılar için sağlık riskleri de artıyor. Sağlık Bakanlığı, yetersiz beslenme seviyelerinin felaket boyutlarına ulaştığı konusunda uyarıda bulunarak, 2024 yılından bu yana açlık ve yetersiz beslenme sonucu 466 ölüm vakası kaydedildiğini, bunların 157'sinin çocuk olduğunu açıkladı.

Gazze Sağlık Bakanlığı, 16 Ekim Dünya Gıda Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, savaş ve kuşatmanın sağlık ve insani sonuçları ile en savunmasız gruplara gıda ve tedavi sağlama yeteneğindeki azalma göz önüne alındığında, Şerit'deki gıda krizinin temel ihtiyaçların karşılanmamasının ötesine geçerek nüfusun yaşamı için doğrudan bir tehdit haline geldiğini belirtti.

Bakanlığın açıkladığı verilere göre, Gazze Şeridi nüfusunun yaklaşık yüzde 67'sini temsil eden 1,4 milyondan fazla Filistinli, akut veya daha kötü düzeyde gıda güvensizliğiyle karşı karşıya bulunuyor ve krizin önümüzdeki dönemde daha da kötüleşeceği uyarısı yapılıyor. Gazze Şeridi'nde kıtlık resmi olarak Ağustos 2015'te ilan edilmişti.

Felaketin merkezinde çocuklar

Sağlık verileri, gıda krizinin çocuklar üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koyuyor; Sağlık Bakanlığı, 2024 ile Ağustos 2026 arasında beş yaş altı çocuklarda 158 binden fazla akut yetersiz beslenme vakası kaydetti; bunların 28 bin 716'sı çok ciddi vakalar olarak kayıtlara geçti.

Enfeksiyonların yayılma çemberinin genişlemesine dair endişeler giderek artıyor; tahminlere göre Nisan 2027'ye kadar yaklaşık 74 bin 200 çocuğun akut yetersiz beslenme nedeniyle tedaviye ihtiyacı olacak. Bu durum, özellikle tıbbi kaynak ve malzeme kıtlığının ciddi boyutlarda olduğu bir dönemde, sağlık sistemini artan ihtiyaçlarla karşı karşıya bırakıyor.

Yetersiz beslenmenin riskleri sadece kilo kaybı veya fiziksel zayıflıkla sınırlı değil; bu durumu çocukların sağlıklı büyüme ve gelişimini etkiliyor ve özellikle yaşamın erken dönemlerinde hayatlarını tehdit edebilecek hastalık ve komplikasyonların gelişme olasılığını artırıyor.

Sağlık durumunun kötüleştiğinin bir göstergesi olarak, veriler, 5 yaş altı çocuklarda ölüm oranının 2022'de bin canlı doğum başına 13,6 ölümden 2025'te 33,4 ölüme yükseldiğini, çocuklarda büyüme geriliği oranının ise yüzde 12,2'ye ulaştığını göstererek, gıda krizinin geniş çaplı etkilerinin ciddiyetini ortaya koymakta.

Yaşlılar ve hamile kadınlar ağır bedel ödüyor

Açlığın etkileri sadece çocuklarla sınırlı değil; kronik hastalıklar ve düzenli beslenme ve tıbbi bakıma duyulan ihtiyaç nedeniyle daha da artan risklerle karşı karşıya kalan yaşlıları da etkiliyor. Bakanlık verilerine göre, yaşlılar arasında açlık ve yetersiz beslenme sonucu 189 ölüm kaydedildi; bu da bildirilen tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 40,5'ini temsil ediyor.

Bu rakamlar, özellikle yeterli ve çeşitli gıdaya erişimdeki zorluk ve buna bağlı olarak hastalıklarla ve sağlık sorunlarıyla başa çıkma yeteneğindeki azalma göz önüne alındığında, en savunmasız grupları tehdit eden risklerin boyutunu vurguluyor.

Hamile kadınlar da ciddi sonuçlarla karşı karşıya; sağlık raporunda yer alan verilere göre, savaş öncesi yaklaşık yüzde 41 olan anemi oranı 2026 yılında yüzde 61'e yükselirken, bu yılın ilk yarısında yaklaşık dört bin gebelik kaybı vakası kaydedildi.

Gebeliklerin üçte birinin de yüksek riskli olarak sınıflandırılması, gıda ve tıbbi bakım yetersizlikleri karşısında kadınların karşılaştığı sağlık sorunlarını vurgulamakta ve anne, fetüs ve yenidoğanların güvenliği konusunda endişeleri artırmakta.

Yemek sağlamanın ötesine geçen bir kriz

Bu göstergeler, Gazze'deki gıda krizinin artık sadece temel malzeme kıtlığıyla sınırlı olmadığını, akut yetersiz beslenme, yüksek ölüm oranları, çocuklarda büyüme bozuklukları ve hamile kadınlar ile yaşlıların karşı karşıya kaldığı riskler de dahil olmak üzere kümülatif sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu göstermekte.

Durum, tedavi edici gıdaların, besin takviyelerinin ve ilaçların sağlanmasının yanı sıra, yardımların hastalara düzenli olarak ulaşmasını, enfekte vakaların tedavi edilmesini ve krizin daha fazla nüfus grubuna yayılmasının sınırlandırılmasını sağlama ihtiyacı nedeniyle daha da kötüleşmekte.

Bu bağlamda, Sağlık Bakanlığı, gıda, tedavi amaçlı besin takviyeleri ve ilaçların sektöre güvenli, sürdürülebilir ve kısıtlama olmaksızın girişini sağlamak için uluslararası toplumu ve Birleşmiş Milletleri acil önlem almaya çağırdı; bu önlemlere öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı ve çocuklara, hamile ve emziren kadınlara ve yaşlılara yönelik önlemlerin alınması gerektiğini belirtti.

Ayrıca Gazze'de yerel gıda üretimini desteklemenin ve canlandırmanın önemini vurgulayan Bakanlık, gıda hakkının savaş zamanlarında bile ihlal edilemeyecek temel bir insan hakkı olduğunu belirtti.

Gazze Şeridi'ndeki gıda krizi, artan ölüm sayısı ve yetersiz beslenme vakalarıyla birlikte, geçici bir acil durumdan çok daha fazlası gibi görünüyor; yıllarca sürebilecek sağlık ve insani etkiler bırakıyor ve nüfusun hayatını korumak ve felaketin sonuçlarını azaltmak için yeterli gıda, tedavi ve sağlık hizmeti sağlanmasını acil bir gereklilik haline getiriyor. (İLKHA)