Uzun yıllardır daha iyi bir kariyer ve yüksek gelir vaadiyle teşvik edilen üniversite eğitiminin ekonomik getirisine ilişkin yeni bir araştırma, tartışmaları yeniden alevlendirdi. İngiltere’de hükümet tarafından yaptırılan kapsamlı bir çalışmaya göre, her dört üniversite mezunundan biri yaşamı boyunca maddi açıdan üniversiteye gitmemiş olsaydı daha avantajlı durumda olacaktı.

Mali Araştırmalar Enstitüsü (IFS) tarafından hazırlanan rapor, yükseköğrenimin çoğu kişi için ekonomik fayda sağladığını ortaya koyarken, öğrenci kredileri ve ek vergi yükleri hesaba katıldığında mezunların yaklaşık yüzde 25’inin zarar ettiğini gösterdi. Araştırmaya göre erkek mezunların yüzde 10’u ise yaşamları boyunca 90 bin sterlinden fazla maddi kayıp yaşayabiliyor.

Son yıllarda artan öğrenci borçları ve üniversite eğitiminin gerçek değeri konusundaki tartışmalar sürerken açıklanan bulgular dikkat çekti. İngiltere hükümeti, mezunların geri ödeme yüküne yönelik tepkilerin büyümesi üzerine bu yıl öğrenci kredilerindeki faiz oranlarına müdahale etmek zorunda kalmıştı.

Araştırmayı yürüten ekonomistlerden Kate Ogden, sonuçların gençlerin üniversiteye gidip gitmemek, hangi bölümü ve hangi kurumu tercih etmek gerektiği konusunda daha bilinçli kararlar vermesine yardımcı olacağını söyledi.

İngiltere Beceri Bakanı Jacqui Smith de üniversitenin hayat değiştirebilecek bir fırsat sunduğunu kabul etmekle birlikte "Tüm diplomalar eşit değerde değil." uyarısında bulundu. Smith, bazı düşük kaliteli programların gençlere vaat edilen fırsatları sunamadığını belirterek "Sadece üniversiteye gitmiş olmak için bölüm seçmeyin, dikkatli tercih yapın." mesajı verdi.

Eğitim Bakanlığı adına gerçekleştirilen çalışma kapsamında, 2002 yılında GCSE sınavlarına giren öğrencilerin kariyer ve gelir verileri incelendi. Üniversite mezunlarının yaşam boyu gelirlerinin ortalama yüzde 40 daha yüksek olduğu, bunun bugünkü fiyatlarla yaklaşık 320 bin sterline karşılık geldiği belirlendi. Ancak araştırmacılar, bu farkın önemli bir bölümünün aile geçmişi ve akademik başarı gibi kişisel özelliklerden kaynaklandığını vurguladı.

Analize göre üniversite diplomasının net ekonomik katkısı ortalama 180 bin sterlin seviyesinde kalırken, daha yüksek vergiler ve kredi geri ödemeleri sonrasında mezunların cebinde kalan ek kazanç yaklaşık 100 bin sterline düşüyor.

Araştırma, bölüm tercihinin sonuçlar üzerinde belirleyici olduğunu da ortaya koydu. Tıp ve ekonomi mezunları üniversite eğitimi sayesinde ortalama 400 bin sterlinden fazla ek gelir elde edebilirken, felsefe gibi alanlarda getiriler oldukça düşük kaldı. Sahne sanatları mezunlarının ise ortalama 60 bin sterlin civarında maddi kayıp yaşayabileceği hesaplandı.

IFS araştırmacılarından Natan Ornadel "Üniversite çoğu kişi için finansal açıdan hâlâ kazançlı bir yatırım. Ancak bu durum herkes için geçerli değil." değerlendirmesinde bulundu. Araştırmaya göre özellikle akademik geçmişi daha zayıf olan erkek öğrencilerin yüzde 40’ı üniversite sonrasında ekonomik açıdan daha kötü bir durumda kalabiliyor.

Uzmanlar ayrıca yapay zekâ ve iş gücü piyasasında yaşanabilecek dönüşümlerin gelecekte üniversite diplomasının ekonomik değerini yeniden şekillendirebileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle araştırma, yükseköğrenimin tek başına bir başarı garantisi olmadığı yönündeki tartışmaları güçlendirecek nitelikte görülüyor. (İLKHA)