ABD’de Stanford Üniversitesi öncülüğünde yürütülen yeni bir nörobilim araştırması, bazı çocukların neden matematik öğrenmede diğerlerine kıyasla daha fazla zorlandığına dair dikkat çekici bulgular ortaya koydu. JNeurosci dergisinde 9 Şubat’ta yayımlanan çalışma, matematik güçlüğünün yalnızca sayısal kavrayıştan değil, öğrenme sırasında strateji uyarlama becerisinden de kaynaklanabileceğini gösterdi.

Araştırma ekibi, Hyesang Chang liderliğinde çocukların sayısal görevleri nasıl çözdüğünü ve öğrenme sürecinde beyinlerinin nasıl tepki verdiğini incelemek amacıyla çok aşamalı deneyler gerçekleştirdi. Çalışmada çocuklara, hangisinin daha büyük olduğunu belirlemeleri istenen sayısal karşılaştırma görevleri verildi. Bazı denemelerde sayılar yazılı biçimde sunulurken, bazı denemelerde nokta grupları kullanıldı.

Araştırmacılar yalnızca doğru-yanlış sonuçlara odaklanmak yerine, her çocuğun performansının zaman içinde nasıl değiştiğini izleyen hesaplamalı bir model geliştirdi. Bu yöntem, öğrenme sürecindeki ince davranışsal farkların ortaya çıkarılmasını sağladı.

Model sonuçları, tipik matematik becerilerine sahip çocuklarla matematik öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklar arasında belirgin bir ayrışma olduğunu gösterdi. Matematikte zorlanan çocukların, hata yaptıktan sonra problem çözme stratejilerini ayarlamakta güçlük çektiği belirlendi. Farklı hata türleriyle karşılaşsalar bile yaklaşımlarını güncellemek yerine performanslarının denemeler boyunca tutarsız kaldığı gözlendi.

Beyin görüntüleme verileri bu davranış kalıbının nörolojik temelini de ortaya koydu. Matematikte zorlanan çocuklarda, performansı izleme ve davranışı uyarlama süreçlerinde görev alan beyin bölgelerinde daha zayıf aktivite tespit edildi. Araştırmacılar, bu bölgelerdeki düşük etkinliğin bir çocuğun tipik ya da atipik matematik becerilerine sahip olacağını öngörebildiğini de bildirdi.

Uzmanlara göre bulgular, matematik güçlüklerinin yalnızca sayıları anlamaya indirgenemeyeceğini gösteriyor. Çalışma, bazı çocukların problem çözerken düşünme biçimlerini revize etmekte zorlandıkları için geri kaldıklarına işaret ediyor.

Araştırmanın baş yazarı Chang, elde edilen sonuçların daha geniş bilişsel süreçlerle bağlantılı olabileceğini belirterek “Bu bozulmalar yalnızca sayısal becerilere özgü olmayabilir; görev performansını izleme ve öğrenme sırasında davranışı uyarlama gibi daha genel bilişsel yetileri de kapsayabilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Ekip, geliştirdikleri modeli daha büyük çocuk gruplarında ve farklı öğrenme güçlüklerine sahip bireylerde test etmeyi planlıyor. Araştırmacılar, strateji uyarlama becerisindeki zorlukların yalnızca matematikte değil, farklı ders alanlarında öğrenmeyi nasıl etkilediğini ortaya koymayı hedefliyor.

Bilim insanları, söz konusu bulguların erken tanı ve kişiselleştirilmiş eğitim yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini, özellikle hata sonrası geri bildirim ve strateji esnekliğini güçlendiren öğretim yöntemlerinin önem kazanabileceğini vurguluyor. (İLKHA)