İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) ile üç insan hakları kuruluşu, Trump yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik yaptırım ve baskı politikasını mahkemeye taşıdı.

New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi'nde salı günü açılan davada, Trump yönetiminin Lahey merkezli UCM'nin hakim ve savcılarına yönelik yaptırımlarının, dünyanın en ağır suçlarından sorumlu kişilerin yargılanmasını zorlaştırdığı savunuldu.

Davacılar, Trump'ın geçen yıl UCM'yi hedef alan başkanlık kararnamesi ile ABD'nin bir Birleşmiş Milletler insan hakları uzmanı ve üç Filistinli hak örgütüne yönelik yaptırımlarının, uluslararası adalete yönelik açıkça hukuka aykırı bir saldırı olduğunu belirtti.

İnsan hakları kuruluşları, Trump yönetiminin UCM'yi hedef alan politikasının yalnızca mahkemeyi değil, uluslararası hukuk ve insan hakları alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarını da baskı altına aldığını ifade etti.

Davacıların baş avukatı Andrew Loewenstein, çok sayıda önde gelen insan hakları ve insani yardım kuruluşunun davada bir araya gelmesinin, Trump yönetiminin kararlarının sivil toplum üzerindeki etkisinin boyutunu gösterdiğini söyledi.

Davada, UCM'ye yönelik mali ve hukuki yaptırımlar nedeniyle kuruluşların insan hakları ve hukuk çalışmalarının önemli bölümünü kısıtlamak zorunda kaldığı ve bunun ABD Anayasası'ndaki ifade özgürlüğü ile diğer anayasal hakları ihlal ettiği ileri sürüldü.

Davaya American Friends Service Committee, Center for Constitutional Rights ve Open Society Institute da katıldı.

ABD ve işgalci siyonist rejim, UCM'nin üyesi değil ve mahkemenin yargı yetkisini tanımıyor. Ancak Trump yönetimi, mahkemenin özellikle işgalci siyonist rejim ve ABD personeli hakkında yürüttüğü soruşturmalara sert tepki gösteriyor.

Beyaz Saray'dan ismini açıklamayan bir yetkili ise davayı reddederek UCM'nin ABD'nin ve en yakın müttefiki işgalci siyonist rejimin sözde egemenliği ile ulusal güvenliğine müdahale ettiğini savundu. ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum talebine hemen yanıt vermedi.

Trump yönetiminin UCM'ye karşı hamleleri, mahkemenin Gazze soykırım ve katliamları ve Afganistan'daki ABD personeline ilişkin soruşturmaları nedeniyle Washington ile Lahey arasındaki gerilimin daha da tırmanmasına yol açtı.

ABD yönetimi, aralarında UCM'nin eski başsavcısı Karim Khan'ın da bulunduğu çok sayıda mahkeme çalışanına yaptırım uyguladı. Söz konusu yaptırımlar, mahkemenin Netanyahu dahil sözde üst düzey işgalci siyonist rejim yetkilileri hakkında çıkardığı yakalama kararlarının ardından geldi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü Uluslararası Adalet Direktörü Liz Evenson, Trump yönetiminin yaklaşımını sert sözlerle eleştirdi.

Evenson, Trump yönetiminin istediği kişiye cezasızlık sağlayacak bir çıkış kartı elde etmeye çalıştığını belirterek, açılan davayla buna karşı çıktıklarını söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da geçen ay Washington'ın UCM'ye karşı kapsamlı bir kampanya başlattığını açıklamıştı. Rubio, ABD'nin mahkemenin etkisini azaltmak amacıyla üye ülkeler üzerinde baskı kuracağını, UCM ile çalışan kuruluşları yaptırım tehdidiyle karşı karşıya bırakacağını ve mahkeme çalışanlarının ABD'ye girişini engelleyeceğini bildirmişti.

Rubio ayrıca ABD'nin güvenlik şemsiyesinden yararlanan ülkelerden, UCM'nin ABD vatandaşları üzerindeki yargı yetkisini reddetmelerini istemişti.

Washington'ın baskısı, UCM'nin karşı karşıya bulunduğu uluslararası ve kurumsal baskıyı daha da artırırken, Trump yönetiminin ulusal egemenlik gerekçesiyle uluslararası yargı mekanizmalarına karşı yürüttüğü politika, insan hakları kuruluşları tarafından uluslararası hukukun zayıflatılması girişimi olarak nitelendiriliyor.

Açılan dava, Trump yönetiminin UCM'ye yönelik yaptırımlarının yalnızca diplomatik bir anlaşmazlık olarak kalmayıp ABD mahkemelerinde de ciddi bir hukuk ve anayasa tartışmasına dönüşmesi açısından önem taşıyor. (İLKHA)