BRICS ülkelerinin liderleri, 18. BRICS Zirvesi kapsamında 12-13 Eylül'de Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de bir araya gelecek.

Hindistan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek 18. BRICS Zirvesi, grubun son yıllardaki dönüşümünü ortaya koyması açısından kritik bir döneme denk geliyor.

2024'teki genişlemeyle üye sayısı 11'e çıkan BRICS, artık yalnızca Brezilya, Çin, Rusya, Hindistan ve Güney Afrika'dan oluşan bir platform değil.

Mısır, Etiyopya, İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Endonezya'nın katılımıyla ekonomik ve jeopolitik ağırlığı daha da artan bir yapı haline geldi.

Ancak Yeni Delhi'deki zirvenin asıl sorusu, BRICS'in ne kadar büyüdüğünden çok bu büyüklüğü ortak bir siyasi ve ekonomik kapasiteye dönüştürüp dönüştüremeyeceği olacak.

Hindistan, 2026 dönem başkanlığını “Dayanıklılık, İnovasyon, İşbirliği ve Sürdürülebilirlik” başlıkları üzerine kurdu.

Yeni Delhi, BRICS'i yalnızca jeopolitik bir platform olarak değil, ticaret, teknoloji, sağlık, enerji, iklim ve kalkınma alanlarında somut işbirliği üretebilen bir mekanizma olarak konumlandırmayı hedefliyor.

Hindistan'ın dönem başkanlığı, BRICS'in “Batı'ya karşı bir blok” olarak tanımlanması yerine Küresel Güney'in kalkınma ve temsil ihtiyaçlarına odaklanan daha pragmatik bir platform olarak güçlendirilmesini öne çıkarıyor.

Zirvenin gündeminde tedarik zincirlerinin dayanıklılığının artırılması, ticaretin kolaylaştırılması, enerji dönüşümü, sağlık, tarım, küçük ve orta ölçekli işletmeler, yapay zekâ ve dijital teknolojiler bulunuyor.

Hindistan ayrıca BRICS ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin daha somut mekanizmalar üzerinden geliştirilmesini istiyor.

Grup, ilk dönemindeki “yükselen ekonomilerin koordinasyonu” anlayışından, bugün küresel ekonomi ve yönetişim düzeninin bazı temel kurallarını tartışan daha geniş bir platforma doğru ilerliyor.

Zirvenin en dikkat çekici başlıklarından biri ise finansal sistem olacak.

BRICS ülkeleri arasında yerel para birimleriyle ticaretin artırılması, sınır ötesi ödemelerin kolaylaştırılması ve ödeme sistemlerinin birbirine bağlanması konusunda çalışmalar sürüyor.

Hindistan Merkez Bankası Başkanı Sanjay Malhotra, ağustos ayında BRICS ülkelerinin hızlı ödeme sistemleri ve merkez bankası dijital paralarının (CBDC) birbirine bağlanmasını tartıştığını açıkladı.

Buradaki hedef, kısa vadede doların tamamen devre dışı bırakılması değil. Daha çok, BRICS ülkeleri arasındaki ticarette daha düşük maliyetli, hızlı ve dolar bağımlılığını azaltabilecek alternatif kanallar oluşturmak.

2025'te Brezilya'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirvede küresel yönetişim, finans, sağlık, yapay zekâ ve iklim değişikliği gibi alanlarda 126 taahhüt kabul edilmişti. Yeni Delhi'nin hedefi ise bu çerçeveyi daha fazla somut işbirliğine dönüştürmek.

Yeni Delhi Zirvesi, BRICS'in son yıllarda artan ekonomik ve siyasi ağırlığını daha güçlü bir kurumsal işbirliğine dönüştürme açısından önemli bir fırsat sunuyor.

Çin ve Hindistan gibi büyük ekonomilerin yanı sıra Rusya'nın jeopolitik etkisi, Körfez ülkelerinin finansal kapasitesi ve Brezilya'nın Latin Amerika'daki ağırlığı, BRICS'e geniş bir ekonomik ve stratejik taban kazandırıyor.

Üyelerin farklı ekonomik modelleri ve dış politika öncelikleri ise bu çeşitliliği, ortak çıkarların geliştirilmesi açısından önemli bir potansiyele dönüştürüyor.

Bu nedenle BRICS'in önündeki temel mesele yalnızca başka bir küresel güç merkezine alternatif oluşturmak değil; farklı ülkelerin sahip olduğu ekonomik, siyasi ve stratejik kapasiteyi ortak hedefler doğrultusunda daha etkin biçimde bir araya getirmek.

12-13 Eylül'deki Yeni Delhi Zirvesi, bu açıdan BRICS'in genişleme sürecinin ardından daha kapsamlı ve işlevsel bir işbirliği mekanizmasına dönüşmesi için önemli bir aşama olacak. (İLKHA)