ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinde gerilim, bu kez yapay zeka alanında karşılıklı suçlamalarla yeniden tırmandı.

Washington yönetimi, Çinli yapay zeka şirketlerini ABD merkezli gelişmiş yapay zeka modellerinin yeteneklerini agresif ve kötü niyetli yöntemlerle elde etmekle suçlarken, Pekin söz konusu iddiaları reddederek ABD’yi mesnetsiz suçlama ve karalamalardan vazgeçmeye çağırdı.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) ve Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı tarafından yayımlanan ortak tavsiyede, Çin merkezli bazı şirketlerin en az 2024 sonlarından bu yana Anthropic’in Claude, OpenAI’ın GPT, Google’ın Gemini ve SpaceX’in Grok gibi ABD yapımı gelişmiş yapay zeka sistemlerinden damıtma yoluyla yetenek elde ettiği öne sürüldü.

Washington, söz konusu faaliyetlerin Çin hükümetinin bilgisi dahilinde gerçekleştirilmiş olabileceğini savunurken, hedef aldığı şirketler arasında DeepSeek, Alibaba, Moonshot AI ve Z.ai'yi gösterdi.

Ancak ABD yönetiminin teknoloji alanındaki rekabeti giderek daha fazla güvenlik ve tehdit söylemi üzerinden yürütmesi Pekin tarafından tepkiyle karşılandı.

Çin Dışişleri Bakanlığı, Washington’a mesnetsiz suçlamalarda ve karalamalarda bulunmaktan kaçınması çağrısı yaptı. Bakanlık Sözcüsü Mao Ning, Çin ve ABD’nin yapay zeka alanında önemli aktörler olduğunu belirterek iki ülkenin çatışma yerine işbirliğini güçlendirmesi gerektiğini söyledi.

Mao, Çin’in yapay zeka alanındaki ilerlemesinin dışarıdan teknoloji edinmeye değil, yüksek düzeyde teknolojik kendine yeterlilik ve güce dayandığını vurguladı.

Çinli yetkili, tüm tarafların yapay zekanın açık, kapsayıcı, herkesin yararlanabileceği ve ortak iyiliğe hizmet eden bir şekilde geliştirilmesi için işbirliğini artırması gerektiğini ifade etti.

ABD'nin teknoloji kısıtlamaları tartışmaya sebep oluyor

Washington’ın Çinli şirketlere yönelik suçlamaları, ABD’nin son yıllarda Çin’in ileri teknolojiye erişimini kısıtlamak amacıyla uyguladığı kapsamlı ihracat kontrollerinin gölgesinde geliyor.

ABD yönetimi bir yandan Çin’in en gelişmiş teknolojilere erişimini sınırlamaya çalışırken, diğer yandan Çinli şirketlerin daha düşük maliyetli ve verimli yapay zeka modelleri geliştirmesinden duyduğu rahatsızlığı açık biçimde ortaya koyuyor.

Moonshot AI tarafından geliştirilen Kimi K3 gibi Çinli yapay zeka modellerinin ABD dahil farklı pazarlarda kullanıcı bulması da Washington’ın teknoloji üstünlüğüne ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıyor.

Bazı uzmanlar, Çinli modellerin Amerikan yapay zeka sistemlerine kıyasla daha düşük maliyetle benzer işlevler sunabilmesini, ABD'nin teknoloji üzerindeki kısıtlamalarının Çin'in yerli yapay zeka kapasitesini geliştirme çabasını tamamen durduramadığının göstergesi olarak değerlendiriyor.

Washington ise bu gelişmeyi teknoloji rekabetinin doğal bir sonucu olarak görmek yerine, Çinli şirketlerin Amerikan modellerinden izinsiz biçimde yararlandığı iddiasıyla açıklamayı tercih ediyor.

"Çin bizi geçemez" iddiası

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de salı günü Dallas'taki Southern Methodist Üniversitesi'nde yaptığı konuşmada Çin’in yapay zeka alanında ABD’yi hiçbir zaman geçemeyeceğini savundu.

Bessent, Çinli şirketlerin Amerikan modellerini damıttığını ve bu nedenle ABD'nin önüne geçemeyeceğini öne sürdü.

Bununla birlikte, Washington’ın Çin’in yapay zeka sektörüne yönelik önce ihracat kısıtlamaları, ardından güvenlik ve fikri mülkiyet suçlamaları üzerinden baskı kurması, iki ülke arasındaki teknoloji yarışının giderek daha sert bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Çin ise ABD’nin iddialarının temelsiz olduğunu savunmaya devam ederken, rekabetin karşılıklı suçlamalar yerine işbirliği ve teknolojik gelişim üzerinden yürütülmesi çağrısında bulunuyor.

Yapay zeka yönetimi ve iki ülke arasındaki teknoloji rekabetinin, Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında bu ay sonunda yapılması planlanan görüşmelerin de gündem maddelerinden biri olması bekleniyor.

DeepSeek, Alibaba, Moonshot AI ve Z.ai ise söz konusu suçlamalara ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermedi. (İLKHA)