ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), Çin başta olmak üzere yabancı ülkelerde üretilen insansı robotların ABD'ye ithalatını yasaklama kararı aldı.

Washington yönetiminin son dönemde Çin teknolojisine yönelik kısıtlamalarının yeni halkası olan karar, ABD'nin hızla gelişen Çin robotik sektörünün rekabet baskısını sınırlamaya çalıştığı yorumlarına neden oldu.

FCC, kararın gerekçesini söz konusu teknolojilerin ABD'nin tedarik zincirlerinde güvenlik açıkları oluşturabileceği ve siber güvenlik ile ulusal güvenlik açısından risk taşıyabileceği iddiasıyla açıkladı.

FCC Başkanı Brendan Carr, kararın ABD'nin kritik tedarik zincirlerini güvence altına almak amacı taşıdığını savundu.

Ancak karar, Çin'in insansı robot teknolojisinde ABD'nin önüne geçtiği bir dönemde geldi. Çin, dünya genelindeki insansı robot üretimi ve kullanımında açık ara öne çıkarken, ülkenin güçlü imalat altyapısı, devlet destekli teknoloji politikaları ve hızla düşen üretim maliyetleri sektördeki konumunu güçlendiriyor.

Barclays verilerine göre Çin, geçen yıl dünya genelindeki insansı robot konuşlandırmalarının yaklaşık yüzde 85'ini gerçekleştirdi. Teknoloji alanındaki devlet desteği ve sanayi politikalarının da etkisiyle Çin'in insansı robot pazarının 2030'a kadar 15 milyar dolara ulaşabileceği öngörülüyor.

Morningstar analisti Kangyuxiao Li, Çinli üreticilerin üretim kapasitesini artırma ve maliyetleri düşürme konusunda denizaşırı rakiplerinin çoğundan daha hızlı ilerlediğine dikkati çekti.

Li, ABD'nin Çinli robotların ülke pazarına erişimini kısıtlamasının, ABD'deki geliştiricileri olası fiyat rekabetinden koruyabileceğini ancak Çin'in insansı robot teknolojisindeki genel gelişimini anlamlı biçimde yavaşlatmasının beklenmediğini belirtti. Çin'in geniş iç pazarı ve diğer ihracat pazarlarındaki fırsatlarının bu alandaki gelişmeyi desteklemeye devam edeceği ifade edildi.

Teknoloji araştırma ve danışmanlık kuruluşu Omdia'nın verilerine göre, 2025'te dünya genelinde yaklaşık 15 bin insansı robot sevk edildi. Çinli Unitree ve AGIBOT şirketlerinin her biri 5 binden fazla robot gönderirken, ABD'li Tesla ve Figure AI gibi şirketlerin sevkiyatları birkaç yüz adet veya daha düşük seviyede kaldı.

Çinli şirketler yalnızca iç pazardaki güçlü konumlarıyla değil, Avrupa dahil olmak üzere uluslararası pazarlardaki büyüme hedefleriyle de dikkat çekiyor. Omdia, Avrupa'nın Çin'in gelişmiş robot teknolojileri ve insansı robotları açısından önemli hedef pazarlardan biri haline geldiğini belirtiyor.

ABD'nin son kararı yalnızca insansı robotlarla sınırlı kalmadı. FCC'nin yasak kapsamına dört ayaklı robotlar, kamuoyunda "robot köpekler" olarak bilinen sistemler ile yabancı üretimi güç inverterleri de dahil edildi.

Washington yönetimi son dönemde Çin teknolojisinin ABD pazarındaki varlığını sınırlandırmaya yönelik bir dizi adım attı. Çin üretimi dronlara yönelik yasakların ardından ABD'nin Çin menşeli açık kaynaklı yapay zeka modellerine de yeni kısıtlamalar getirmeyi değerlendirdiği bildiriliyor.

Uzmanlar, bu adımların ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetini daha da sertleştirebileceğine işaret ediyor.

New America düşünce kuruluşunda Çin teknoloji politikaları üzerine çalışan kıdemli uzman Samm Sacks, söz konusu gelişmelerin Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında eylül ayında yapılması beklenen görüşme öncesinde yeni bir gerilim alanı oluşturabileceğini söyledi.

Trump ile Şi'nin mayıs ortasında Pekin'de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından iki ülke arasında ticaret ve teknoloji alanındaki rekabetin yeni başlıklara taşınması bekleniyor.

Pekin yönetimi ise ABD'nin Çin teknolojisine yönelik güvenlik iddialarını ve kısıtlamalarını eleştirerek Çin'in teknolojik ilerlemesinin dünya için bir tehdit değil, fırsat olduğunu savunuyor.

Çin'in robotik alanındaki yükselişi, ABD'de "China Shock 2.0" olarak tanımlanan ve Çin'in yüksek teknoloji üretimindeki rekabet gücünün diğer ekonomiler üzerindeki etkisine ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Omdia Baş Analisti Lian Jye Su, son ABD yasağının ABD'li ve Çinli teknoloji şirketleri arasındaki iş birliklerini de etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Nvidia'nın haziran ayında tanıttığı insansı robot referans tasarımında Çinli robot üreticisi Unitree tarafından geliştirilen bir robot şasisinin kullanılması, iki ülkenin teknoloji ekosistemleri arasındaki mevcut bağlantıların boyutunu ortaya koydu.

ABD Savunma Bakanlığı kısa süre önce Unitree'yi, Çin ordusuyla bağlantılı olduğunu veya Çin ordusuna destek sağladığını öne sürdüğü bazı büyük Çinli teknoloji şirketleriyle birlikte kendi listesine almıştı. Pekin yönetimi ise söz konusu iddialara karşı çıkarak Washington'ın tutumuna "kesinlikle karşı olduğunu" açıklamıştı.

Çin'in insansı robot sektöründeki üretim kapasitesi, maliyet avantajı ve hızla genişleyen küresel pazar erişimi dikkate alındığında, ABD'nin son ithalat yasağının Çin'in teknolojik yükselişini durdurmaktan ziyade Amerikan şirketlerini Çin kaynaklı rekabetten korumaya yönelik bir ticaret ve teknoloji politikası olarak değerlendirilmesi öne çıkıyor. (İLKHA)