Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Adem Polat tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli “MamoScope” cihazı, meme kanseri ameliyatlarında çıkarılan tümörün tamamen temizlenip temizlenmediğini ameliyat sırasında yalnızca 10 dakika içinde tespit etmeyi hedefliyor.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Adem Polat, meme kanseri ameliyatlarında çığır açacak bir teknolojiye imza attı.

Geliştirilen derin teknoloji tabanlı “MamoScope” cihazı, cerrahın ameliyat sırasında çıkardığı tümörü anında analiz ederek, tümörün hastadan tamamen temizlenip temizlenmediğini 10 dakika içinde belirlemeyi amaçlıyor.

Yükseköğretim Kurulunun üniversitelerde derin teknoloji ve yenilikçi araştırmaları teşvik eden vizyonu doğrultusunda geliştirilen çalışma, akademik bilginin sağlık alanında somut bir ürüne dönüşmesine örnek teşkil ediyor.

Doç. Dr. Adem Polat, meme kanseri vakalarında mevcut uygulamalarda, çıkarılan dokunun patolojiye gönderilmesi ve sonuçların 2 ile 4 hafta süren bir süreç sonunda alınması nedeniyle, dünya literatürüne göre her 100 hastanın yaklaşık 30’unun yeniden ameliyata alındığına dikkat çekerek, geliştirdikleri cihazla bu sürecin ameliyat anında tamamlanmasını hedeflediklerini belirtti.

Polat, cerrahın ameliyat sırasında hastadan çıkardığı tümörü cihaza yerleştirerek ameliyat esnasında analiz edebileceğini ve cihazdan gelecek olan talimatlara göre de zararlı kitlenin temizlenip temizlenmediğinin tespit edilip ameliyatın seyrine karar verilebileceğini vurguladı. Polat; “Cerrah, ameliyat sırasında çıkardığı tümörü cihazımızla anında analiz edebilecek. Eğer tümör tamamen temizlenmemişse ameliyata devam edilecek, temizlenmişse hasta kapatılarak ameliyat sonlandırılacak. Böylece hastalar ikinci, hatta üçüncü ameliyatlara maruz kalmayacak.” ifadelerini kullandı.

Ameliyat süresi kısalıyor, sağlık sistemi rahatlıyor

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının da katkılarıyla geliştirilen “MamoScope”un en önemli avantajlarından birinin, insan hata faktörünü minimize eden yapay zeka destekli görüntüleme modülü olduğunu vurgulayan Polat, çıplak gözle tespit edilmesi mümkün olmayan tümör sıçramalarının ve cerrahi sınırların yüksek hassasiyetle belirlenebildiğini kaydetti.

Polat, “Bir ayı bulan, birçok uzmanlık alanının dahil olduğu süreci ameliyat esnasında 10 dakikada tamamlamayı hedefliyoruz. Bu sayede ameliyathaneler daha verimli kullanılacak, sağlık personelinin iş yükü azalacak ve sağlık sistemine ciddi katkı sağlanacak.” dedi.

Bilimsel birikimden toplumsal faydaya

“MamoScope”un temelinin doktora çalışmalarına dayandığını ifade eden Polat, meme kanseri üzerine geliştirdiği üç boyutlu görüntüleme algoritmalarını akademik çalışmaların ötesine taşıyarak toplumsal faydaya dönüştürmeyi hedeflediğini belirtti.

“Sekiz kadından biri meme kanseriyle karşı karşıya. Bu gerçek beni hem bilimsel hem de insani olarak motive etti. Akademide üretilen bilginin laboratuvarlarda kalmaması, doğrudan insan hayatına dokunması gerektiğine inanıyorum.” diyen Polat, cihazın bu anlayışla geliştirildiğini vurguladı.

“MamoScop”e buluşu için ulusal ve uluslararası patent başvurularının da yapıldığını aktaran Polat, Türk Patent ve Marka Kurumu ile ABD Patent Ofisi (USPTO) nezdindeki başvuruların yanı sıra uluslararası patent raporunun tüm kategorilerde olumlu sonuçlandığını aktardı.

Yeni teknolojiler yolda

Geliştirilen teknolojinin yalnızca meme kanseriyle sınırlı kalmadığını belirten Polat, meme dışındaki kanser türleri için “Tomoskop”, diş hekimliği alanı için “Dentoskop”, savunma sanayinden biyoteknolojiye uzanan alanlar için ise “Nanoskop” adlı yeni teknolojilerin de çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.

Polat, “MamoScope” ve “Tomoskop” cihazlarının klinik test hazırlıklarının sürdüğünü, ilk klinik sonuçların 2026 yılı içerisinde alınmasının beklendiğini kaydetti.

Bugüne kadar çeşitli platformlarda 7 ödüle layık görülen “MamoScope”un, uluslararası bir buluş fuarında “En İyi Akademik Buluş” ödülünü kazandığını belirten Polat, ayrıca Dünya Sağlık Örgütü Halk Sağlığı ödüllerine de aday gösterildiğini ifade etti. (İLKHA)