Göz sağlığına faydalarıyla bilinen lutein, Bursa’da geliştirilen TÜBİTAK destekli proje sayesinde süt ve yoğurtla tüketiciye ulaşacak. Tarımsal atıkların değerlendirileceği çalışma hem göz sağlığı hem de döngüsel ekonomi açısından önemli kazanımlar sağlayacak.

Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) Gıda Mühendisliği Bölümü doktora öğrencisi Esma Nur Seçkin’in yürütücülüğünü üstlendiği proje, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Tarımsal atıkların yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesini hedefleyen proje hem göz sağlığına hem de sürdürülebilir üretime katkı sunmayı amaçlıyor.

“Luteince Zengin Ekstrakt Yüklü Emüljellerin Süt Ürünleri Matrisi Ortamında Biyoerişilebilirlik Özelliklerinin İncelenmesi” başlıklı projede; BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rasim Alper Oral ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Uysal Pala danışman olarak görev alırken, BTÜ’den Dr. Öğretim Üyesi Nadide Seyhun ve Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden Dr. Öğretim Üyesi Aygül Can araştırmacı olarak yer alıyor.

Tarımsal atıklardan sağlığa katkı

Projede özellikle göz sağlığını destekleyen ve piyasa değeri oldukça yüksek olan lutein maddesinin tarımsal atıklardan geri kazanılması hedefleniyor. Işık, ısı ve oksijene karşı hassas bir yapıya sahip olan luteinin gıda ürünlerinde kullanımı hem zor hem de maliyetli. Araştırmacılar, bu sorunu aşmak için tarımsal atıklardan elde edilen luteini ve karayemiş meyvesinden üretilen doğal pektini kullanarak özel taşıyıcı sistemler geliştirecek. Bu sayede hem ekonomik değeri yüksek bir bileşen düşük maliyetle üretilebilecek hem de insan vücudu tarafından daha etkili kullanılabilecek.

Süt ve yoğur da eklenebilecek

Araştırma kapsamında geliştirilecek formülasyonlar, süt ve yoğurt gibi günlük olarak tüketilen ürünlere entegre edilerek test edilecek. Böylece göz sağlığı açısından faydalı olduğu bilinen lutein, kapsül veya ilaç formunda değil, günlük beslenmenin bir parçası olarak tüketilebilecek. Geliştirilen özel sistem sayesinde luteinin sindirim sırasında korunması ve vücut tarafından daha yüksek oranda emilmesi amaçlanıyor. Akademisyenler, bu yeni taşıyıcı sistemlerin sindirim sürecindeki davranışlarını uluslararası standartlara uygun laboratuvar modelleriyle inceleyecek. Süt ve yoğurt ortamındaki performansları da karşılaştırmalı olarak analiz edilerek bilim dünyasına yeni veriler kazandırılacak.

Döngüsel ekonomiye katkı sunacak

Gıda atıklarını katma değeri yüksek fonksiyonel ürünlere dönüştüren projenin, sürdürülebilir üretim ve döngüsel ekonomi anlayışına da önemli katkı sağlayacağını belirten Esma Nur Seçkin, “Çalışmamız, takviye edici gıda ve fonksiyonel gıda sektörlerinde kullanılan biyoaktif bileşenlerin daha verimli değerlendirilmesine olanak tanıyacak ve gelecekte yapılacak araştırmalara altyapı oluşturacak.” dedi. (İLKHA)